Home Dossiers Achttiende eeuw ‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben een opmerkelijke ontdekking gedaan: de Industriële Revolutie in Engeland begon niet in de achttiende, maar in de zeventiende eeuw. Al voor de opkomst van stoommachines en fabrieken gingen steeds meer boeren in de industrie aan de slag. 

Weefgetouw in Engeland tijdens de Industriële revolutie

Lotte Nieboer

Historicus

Gepubliceerd op: 17 april 2024

Update 18 april 2024

Cover van
Dossier Achttiende eeuw Bekijk dossier

De onderzoekers keken naar de Britse arbeidsdeelname van de afgelopen 600 jaar. Zo konden ze vaststellen welk percentage van de beroepsbevolking werkzaam was in de landbouw, industrie, en dienstensector. In 1500 werkte maar liefst 70 procent van de beroepsbevolking in de landbouw, maar in 1650 was dit al gedaald naar 55. In dezelfde periode steeg het percentage arbeiders in de industrie van 20 naar 35 procent. Rond 1700 werkten in beide sectoren ongeveer 40 procent van de bevolking. Volgens de onderzoekers betekent dit dat de grootste verschuiving van landbouw naar industrie al vóór 1700 plaatsvond, en niet erna. 

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De historici baseren hun bevindingen op meer dan 160 miljoen bronnen: ze verzamelden volkstellingen, documenten van lijkschouwers en archieven van parochies. De resultaten van het project, dat bijna twintig jaar duurde, zijn gebundeld op de website economiespast.org, waar bezoekers door middel van een interactieve kaart door 150 jaar Engelse arbeidsgeschiedenis kunnen scrollen. 

Grafiek economiespast.org
In deze grafiek tonen de onderzoekers het percentage van de beroepsbevolking dat in de landbouw, industrie, dienstensector en mijnbouw werkte.

‘De uitkomsten zijn een mooie bevestiging van wat we al wisten,’ aldus Jan Lucassen, auteur van De Wereld aan het Werk en fellow van het IISG. ‘Deze groep onderzoekers staat erom bekend dat zij solide werk levert.’ Wel maakt hij de kanttekening dat de historici uitgaan van de ‘primaire bezigheid’ van arbeiders, waardoor de overgang van landbouw naar industrie nogal abrupt wordt weergegeven. In werkelijkheid hadden veel arbeiders vroeger meerdere bronnen van inkomsten, en combineerden veel huishoudens het werk op het land met nijverheid. 

De Industriële Revolutie was geen abrupte ommekeer, maar een langdurig proces. Bovendien kwam deze vroege overgang van landbouw naar industrie niet alleen in Engeland voor, vertelt Lucassen. ‘Het gaat om een algemeen verschijnsel: vanaf de late Middeleeuwen zagen huishoudens van kleine boeren uit naar extra verdienmogelijkheden. Die “Nijvere Revolutie” vond plaats in West-Europa, maar ook in delen van Azië, zoals China en Japan.’

Nieuwste berichten

Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
Artikel

Van Jefferson tot Einstein: de rijke geschiedenis van het Hodshon huis

Bezoekers van het Geschiedenis Festival kunnen op 17 oktober lezingen volgen op een nieuwe locatie: het Hodshonhuis in Haarlem. Een eeuw geleden bezochten Albert Einstein en Marie Curie dat stadspaleis om het jubileum van een beroemde Nederlandse wetenschapper te vieren. Het Hodshonhuis herbergt sinds 1841 de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, sinds 2002 Koninklijk (KHMW). ‘Zij...

Lees meer
De eerste ivf-baby Louise Joy Brown en haar moeder bij de Phil Donahue Show in 1979.
De eerste ivf-baby Louise Joy Brown en haar moeder bij de Phil Donahue Show in 1979.
Artikel

De geschiedenis van ivf: een baby uit een buisje

De geboorte van de eerste ivf-baby veroorzaakte wereldwijd een sensatie. Maar er waren ook zorgen: konden via embryoselectie voortaan ‘superieure mensen’ worden gecreëerd? En bracht kunstmatige bevruchting het traditionele gezin niet in gevaar? Op 25 juli 1978 werd de Britse Louise Joy Brown geboren. Een blakende baby van 2,6 kilogram die met een keizersnede ter...

Lees meer
Loginmenu afsluiten