Home De eiwit-hype is helemaal niet nieuw: kijk maar naar 1900

De eiwit-hype is helemaal niet nieuw: kijk maar naar 1900

De ontdekking van proteïne zorgde eind negentiende eeuw ook al voor een ware hype. Net als nu werd de verkoop van eiwitpoeder aangejaagd door reclames, schreeuwende productverpakkingen en geblokte influencers, schrijft journalist Laurens Bluekens.

Sandow proteine bodybuilder
Sandow laat een nieuwe pose zien in zijn Magazine of Physical Culture, 1902. Foto via Wikimedia Commons.

Gepubliceerd op: 22 juli 2025

Update 24 oktober 2025

Doordat arbeiders tijdens de Industriële Revolutie van het platteland naar de stad trokken, hadden zij plotseling geen tijd meer om in hun eigen voedsel te voorzien. Een eiwitrijk dieet met houdbare ingrediënten werd daardoor belangrijker: een proteïnerijk voedselpatroon moest arbeiders fit maken voor het werk in de fabriek. In 1847 zou een man per dag een ons proteïne nodig hebben, was de schatting. Tegenwoordig geldt de aanbeveling van ongeveer de helft.

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Al snel na de ontdekking van proteïne in de achttiende eeuw werd de voedingsstof ook buiten academische kringen omarmd. Ondernemers beweerden dat hun eiwitrijke producten goed waren voor arbeiders: zo verkocht de Duitser Justus von Lievig kookboeken en maakte hij advertenties voor ‘gezonde’ eiwitrijke voeding. Eind negentiende eeuw kwamen de eerste eetbare eiwitpoeders op de markt en was de proteïnehype geboren.

In het Verenigd Koninkrijk streden twee concurrenten om de eiwitmarkt: Plasmon en Emprote. Beide fabrikanten richtten zich op de sportieve mannelijke consument, want sportende of zwetende vrouwen golden als aanstootgevend. De oprichter en het boegbeeld van Emprote was de Britse tennisspeler Eustace Hamilton Miles, terwijl Plasmon de spierbundel Eugen Sandow reclame liet maken. In onderstaand artikel leest u hoe deze bodybuilder met zijn imperium van fitnesscholen een eiwit-influencer avant la lettre werd en hoe proteïne, mannelijke kracht en vlees in de publieke verbeelding onlosmakelijk met elkaar verbonden raakten.

Foto: Eugen Sandow laat een nieuwe pose zien in zijn Magazine of Physical Culture, 1902. Foto via Wikimedia Commons.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten