Home De eiwit-hype is helemaal niet nieuw: kijk maar naar 1900

De eiwit-hype is helemaal niet nieuw: kijk maar naar 1900

  • Gepubliceerd op: 22 jul 2025
  • Update 24 okt 2025
Sandow proteine bodybuilder

De ontdekking van proteïne zorgde eind negentiende eeuw ook al voor een ware hype. Net als nu werd de verkoop van eiwitpoeder aangejaagd door reclames, schreeuwende productverpakkingen en geblokte influencers, schrijft journalist Laurens Bluekens.

Doordat arbeiders tijdens de Industriële Revolutie van het platteland naar de stad trokken, hadden zij plotseling geen tijd meer om in hun eigen voedsel te voorzien. Een eiwitrijk dieet met houdbare ingrediënten werd daardoor belangrijker: een proteïnerijk voedselpatroon moest arbeiders fit maken voor het werk in de fabriek. In 1847 zou een man per dag een ons proteïne nodig hebben, was de schatting. Tegenwoordig geldt de aanbeveling van ongeveer de helft.

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld u aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Al snel na de ontdekking van proteïne in de achttiende eeuw werd de voedingsstof ook buiten academische kringen omarmd. Ondernemers beweerden dat hun eiwitrijke producten goed waren voor arbeiders: zo verkocht de Duitser Justus von Lievig kookboeken en maakte hij advertenties voor ‘gezonde’ eiwitrijke voeding. Eind negentiende eeuw kwamen de eerste eetbare eiwitpoeders op de markt en was de proteïnehype geboren.

In het Verenigd Koninkrijk streden twee concurrenten om de eiwitmarkt: Plasmon en Emprote. Beide fabrikanten richtten zich op de sportieve mannelijke consument, want sportende of zwetende vrouwen golden als aanstootgevend. De oprichter en het boegbeeld van Emprote was de Britse tennisspeler Eustace Hamilton Miles, terwijl Plasmon de spierbundel Eugen Sandow reclame liet maken. In onderstaand artikel leest u hoe deze bodybuilder met zijn imperium van fitnesscholen een eiwit-influencer avant la lettre werd en hoe proteïne, mannelijke kracht en vlees in de publieke verbeelding onlosmakelijk met elkaar verbonden raakten.

Foto: Eugen Sandow laat een nieuwe pose zien in zijn Magazine of Physical Culture, 1902. Foto via Wikimedia Commons.

Nieuwste berichten

Sibrandus Stratingh
Sibrandus Stratingh
Artikel

Elektra stuwde Nederland op in de vaart der volkeren

De elektromotor is van cruciale betekenis geweest voor de industriële ontwikkeling in Nederland. De machine heeft een blijvende stempel gedrukt op een economie die zijn kracht vooral dankt aan het midden- en kleinbedrijf, en minder − zoals in de ons omringende landen − aan grote industriële ondernemingen.   De industrialisatie in Nederland kwam gedurende de negentiende eeuw traag...

Lees meer
Memorial bij een residential school in Canada, 2001
Memorial bij een residential school in Canada, 2001
Artikel

Kostscholen voor inheemse kinderen zijn een schandvlek voor Canada

Meer dan een eeuw lang moesten inheemse kinderen in Canada naar speciale kostscholen om tot ‘echte’ Canadezen te assimileren. Lijfstraffen, honger en kinderarbeid waren er aan de orde van de dag. Nog regelmatig volgen onthullingen over de manier waarop de kinderen zijn behandeld. Dat staat een verzoening met de inheemse bevolking in de weg. Op...

Lees meer
Michiel de Ruyter sterft op zee.
Michiel de Ruyter sterft op zee.
Interview

‘Michiel de Ruyters laatste dagen moeten verschrikkelijk zijn geweest’

Admiraal Michiel de Ruyter overleed 350 jaar geleden aan verwondingen die hij opliep tijdens de Zeeslag bij de Etna. Daar leidde hij een Nederlands-Spaanse vloot in de strijd tegen de Fransen. In 1676, het laatste levensjaar van Michiel Adriaenszoon de Ruyter reconstrueert conservator van het Marinemuseum Graddy Boven de aanloop naar die slag en De Ruyters laatste maanden.  Waarom vond de Zeeslag bij de Etna plaats?   ‘Sicilië was in 1676 Spaans...

Lees meer
Jesse Jackson is in tranen als CNN voorspelt dat Obama de verkiezingen gaat winnen
Jesse Jackson is in tranen als CNN voorspelt dat Obama de verkiezingen gaat winnen
Artikel

Zwarte activist Jesse Jackson plaveide de weg voor Obama

De Amerikaanse burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden. Hij heeft grote politieke betekenis gehad voor de zwarte gemeenschap in zijn land. V­óór Barack Obama was er Jesse Jackson. Als jonge correspondent maakte ik op 3 november 1983 mee hoe Jackson zich voor het eerst kandidaat stelde voor het presidentschap. Hij deed dat in...

Lees meer
Loginmenu afsluiten