736 p. Battle of Britain Ltd, £ 34,95
Wie in zijn vrije tijd de slagvelden uit de Tweede Wereldoorlog bezoekt, kent het tijdschrift After the Battle of de Nederlandse editie Toen en Nu. De formule van het blad is eenvoudig: elke aflevering behandelt een paar gevechtsacties of grotere operaties. De tekst beschrijft het gevecht minutieus, het liefst met een veelheid aan persoonlijke, militair-technische en tactische details. Kaarten verduidelijken het verhaal. De meeste plaats wordt ingeruimd voor foto’s van de gevechten. De bijschriften putten zich uit in omstandige identificatie van de afgebeelde personen, het materieel, de kijkrichting, het moment van opname en de exacte locatie. Erboven of ernaast staat meestal een foto van de dezelfde plek anno nu. Alsof je er zelf bij bent geweest.
Een van de redacteuren van After the Battle, de Nederlander Karel Margry, is zijn hele leven al gefascineerd door operatie Market-Garden, de geallieerde luchtlandings- en grondoperatie tussen de Belgische Kempen en de Rijnbrug van Arnhem in september 1944. Zijn kennis heeft hij nu neergelegd in een boek, gemaakt volgens de beproefde formule van zijn tijdschrift. Voor de hoofdtekst maakt Margry gebruik van het uit 1956 daterende en inmiddels moeilijk vindbare standaardwerk Airborne Operations in World War II van John Warren. Zijn eigen bijdrage bestaat uit een voorbeeldige fotoresearch en de uitvoerige bijschriften daarbij.
Het is een genre waarvan je moet houden. Het boek telt 736 pagina’s in de trant van `Infantrymen move up while the carrier is allowed to burn itself out. On the left stands one of the 11 light Honey tanks of the 2nd Battalion recce troop. Waiting on the left is a Loyd carrier …’ Enzovoort (p. 220). Velen zullen dat alleen gedoseerd en bladerend kunnen verteren. Daar staat tegenover dat Margry een onmisbare steun en toeverlaat is voor iedereen die het terrein in wil, op zoek naar de sporen van de oorlog, of voor wie toevallig op de plek woont waar het ooit gebeurde. Voor hem of haar gaat een wereld open.
Herman Amersfoort is hoogleraar militaire geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.
