• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 3/2000

    Een beter soort mensen

    Gereformeerden in de naoorlogse politiek

    Door: Wim Berkelaar

    Vorig jaar verschenen drie proefschriften die ieder op eigen wijze de handel en wandel van gereformeerden na 1945 belichten. Daaruit blijkt dat gereformeerden elkaar ‘evangelisch' stevig de maat konden nemen. Heeft Joop den Uyl gelijk: beschouwen christenen zich binnen en buiten de politiek als een beter soort mensen?

    April 1986. De politieke partijen in Nederland maken zich op voor de verkiezingen van een nieuwe Tweede Kamer. Het eerste kabinet-Lubbers heeft onder het motto no nonsense vier jaar lang een straf bezuinigingsbeleid gevoerd. CDA en VVD willen samen verder regeren – de Partij van de Arbeid lijkt opnieuw buiten de boot te vallen. Joop den Uyl, die dat jaar campagne voert met zijn kroonprins en opvolger Wim Kok, lijkt eindelijk van het besef doordrongen dat zijn ‘tweede kabinet' er nooit zal komen. Maar beseffen is iets anders dan accepteren: Den Uyl zal tot aan zijn dood in 1987 een wrok koesteren tegen het CDA, dat een tweede kabinet-Den Uyl voorkwam. Sterker nog: hij heeft een afkeer van christenen in het algemeen. Tot april 1986 weet Den Uyl die afkeer als een echte politicus verborgen te houden – je weet immers maar nooit of je niet toch nog eens zaken met die christelijke politici moet doen. Maar op zondag 30 maart 1986 kan hij zich niet inhouden. In een gesprek met de IKON-radio zegt Den Uyl: ‘Christenen voelen zich uitverkoren, voelen zich een bijzondere groep en hebben een bijzondere relatie tot de Lieve Heer met een bijzondere duiding van het bestaan.' Hij laat er geen misverstand over bestaan wat hij daarvan vindt: ‘Zeer hinderlijk, zeer stuitend, ik ben er zeer allergisch voor geworden.'

    Den Uyls uitlatingen veroorzaken een rel. CDA-partijvoorzitter Piet Bukman wil ‘geen politieke consequenties' aan de uitlatingen verbinden, maar waarschuwt wel dreigend dat Den Uyl moet ‘oppassen'. Ook W.F. de Gaay Fortman, minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet-Den Uyl, is not amused: hij noemt de ontboezemingen ‘op zijn minst grievend'. Den Uyl haast zich zijn uitlatingen te relativeren. Tegen de Volkskrant merkt hij later die week op ook ‘respect en bewondering' voor christenen te hebben. Maar het kwaad is dan al geschied: het dagblad Trouw ontvangt een stroom ingezonden brieven waarin schande wordt gesproken over Den Uyl.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen