Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Schrijfster en filosofe Désanne van Brederode en René Gude, filosoof en directeur van de Internationale School voor de Wijsbegeerte, doen een poging.
‘De linkerzwemster is Erica Terpstra,’ roepen beide filosofen eensgezind na één blik op de foto. ‘Dat ziet een kind nog,’ voegt René Gude eraan toe. ‘O, o, die Erica toch, ze is altijd opgewekt en kusgraag,’ merkt Désanne van Brederode op. ‘Hartelijk is bij Terpstra echt hártelijk, zoals we nu nog geregeld mogen merken.’
Ook over het tijdstip van de foto bereiken de twee al snel overeenstemming. ‘Dit is een ongeveer veertig jaar oude prent,’ concludeert Van Brederode. ‘Het was in ieder geval voordat de firma Speedo de styling van de badmode overnam,’sluit Gude zich bij haar aan. ‘Je ziet duidelijk dat er nog geen spoilers op de badmuts zitten. Dat brengt ons terug naar de jaren zestig van de vorige eeuw.’
‘Het is duidelijk een scène uit de wedstrijdzwemmerij,’ vervolgt Gude. Maar dat is Van Brederode niet met hem eens: ‘Nee, de jeugdige zwemster heeft net haar eerste overwinningen behaald en dit is een training in, gok ik, het Haagsche openluchtzwembad.’ Gude houdt koppig vol: ‘De dames vieren op deze foto een Nederlandse overwinning, en dan is de rechterzwemster vast Ada Kok. Want als je het in Nederland over zwemmen in het begin van de jaren zestig hebt, roept iedereen “Ada Kok”.’
Van Brederode echter herkent in de dame rechts niet Kok, maar prinses Beatrix. ‘Was ze daar om het gloednieuwe zwembad feestelijk te openen, of betreft het een informeel, maar koninklijk werkbezoek?’ vraagt ze zich af. ‘Hoe dan ook, nadat ze de zwemster bewonderend had gadegeslagen, besloot Beatrix spontaan zich om te kleden in een degelijk marineblauw badpak. Ze kwam blootsvoets uit de kleedkamer en droeg geen badjas. Evenmin werden schouders of heupen door een badlaken aan het zicht onttrokken.’
‘In die dagen was men nog zo netjes om geen foto’s te maken van de schaarsgeklede kroonprinses. Pas toen ze een aanloopje had genomen om met een sierlijke sprong in het water te belanden, durfde een enkeling dan toch nog een plaatje te schieten,’ mijmert Van Brederode, terwijl ze op de foto tikt. ‘Beatrix deed er even over om na haar duik weer boven water te komen. Deze paar lege seconden werden door Erica Terpstra, die de zwemmende prinses natuurlijk fan-tas-tisch vond, gebruikt om pijlsnel naar Beatrix toe te crawlen en haar hartelijk welkom te heten in het hemelsblauwe water.’
Terwijl Van Brederode haar fantasie de vrije loop laat, tuurt Gude nog eens naar de rechterzwemster. Prinses Beatrix gaat er bij hem niet in, dus hij somt wat alternatieven op: ‘Klenie Binolt en Ria van Velzen hebben natuurlijk ook aardig wat gouden plakken uit de internationale wateren opgedoken, maar Ada Kok is toch de Fannie Blankers-Koen van de zwemwereld.’ Dan daagt het opeens: ‘Ada Kok en Erica Terpstra… Dat zou op 28 juni in Groningen kunnen zijn geweest – of nee, ik houd het op de Olympische Spelen in datzelfde jaar.’
Gude leunt tevreden achterover, maar Van Brederode is er nog niet helemaal uit. ‘Het valt me opeens op dat de vrouw links verdacht veel lijkt op Juliana… Is dit misschien een foto van een moeder die haar dochter begeleidt bij de eerste zwangerschapszwemles? “Mammie, ik voel leven, de baby trappelt voor het eerst!” En dan Juliana: “Kom hier, lieve schat, gefeliciteerd.”‘ Brederode besluit: ‘En ja hoor, Willem-Alexander werd een heuse waterrat.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.
