Home Gezien: Dagje uit in kleur

Gezien: Dagje uit in kleur

René Kok

Gepubliceerd op: 21 maart 2007

Update 7 april 2020

Ruim twintig jaar na de 'geboorte' van technicolor in de Verenigde Staten, ging in 1958 de eerste Nederlandse kleurenfilm in première: Jenny van regisseur Willy van Hemert. Het bioscooppubliek zag een groep roeiers in zwart-wit onder een brug door gaan om ze er vervolgens in kleur weer onder uit te zien komen.

Toch was de kleurenfilm in Nederland geen onbekend fenomeen. In 1938 trok de toen negentienjarige Amerikaanse filmproducent Julian Wintle (1913-1980) in kleur filmend door het land dat hij zo bewonderde om zijn voortdurende strijd tegen het water. Zijn mooie film Behind the Dykes is te zien op de dvd-box Kleurrijk verleden, die werd samengesteld door Heleen Scheurwater van Tijdsbeeld Media. Op drie dvd-schijfjes zijn achtereenvolgens kleurenopnamen te zien uit de jaren dertig, veertig en vijftig.

Kleurenfilms uit de jaren vijftig zijn per definitie aantrekkelijk als tijdsbeeld, al zijn ze de laatste jaren wat minder uniek geworden. Meesterspeurder Gerard Nijssen van het televisieprogramma Andere Tijden wist twee jaar geleden voor de jubileumuitzending De Andere Jaren Vijftig meer dan 45 uur kleurenmateriaal te verzamelen.

Schaarser zijn de kleurenopnamen uit de jaren rond de Tweede Wereldoorlog. Eind jaren dertig waren het vooral bemiddelde amateurfilmers die hun gezinsleven, een dagje naar het strand, op het water of in de sneeuw op kleurenfilm vastlegden. Crisis en oorlogsdreiging lijken ver weg. De kleuren van deze amateurfilmpjes zijn door de tand des tijds soms wat flets, maar in andere gevallen verrassend goed, zoals de haarscherpe opnamen van de 'Wereld Jamboree' in 1937.

Kleurenopnamen die de Duitse bezetting in beeld brengen bestaan voor zover bekend niet. De in de box opgenomen beelden van Amsterdam in 1940 zijn boeiend, maar moeten gezien de afwezigheid van welk bezettingselement dan ook kort voor de Duitse inval zijn gemaakt .Wel zijn kleurenopnamen te zien van prinses Juliana en haar dochtertjes in Canada en van de driedaagse bevrijdingsfeesten in de hoofdstad in juni 1945.

De uitgever mikt met deze box eerder op een breed publiek met nostalgische gevoelens naar het verleden dan op een specifiek historisch geïnteresseerd publiek. Om die reden is ook afgezien van begeleidend boekje met toelichting en achtergronden. En dat is jammer.

René Kok is beeldarchivaris van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.

Nieuwste berichten

Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Interview

Nieuwbouwwijken op Romeinse ruïnes: hoe kunnen we erfgoed bewaren?

Bij archeologische opgravingen in Nijmegen is het grootste Romeinse badhuiscomplex in Nederland ontdekt. Maar op de plek van de opgraving wordt binnenkort een nieuwe woonwijk gebouwd. Hoogleraar Monique van den Dries legt uit hoe archeologen en projectontwikkelaars elkaar kunnen helpen om Nederlands erfgoed zichtbaar te bewaren. Over een paar jaar staat het Nijmeegse Waalfront vol...

Lees meer
Zhivkov in 1980.
Zhivkov in 1980.
Artikel

Is Bulgarije pro-Russisch? Deze premier wilde van zijn land de zestiende Sovjet-staat maken

De kersverse Bulgaarse premier Roemen Radev zou pro-Russisch zijn; net als zijn voorganger Todor Zhivkov wijst hij graag op het Russische bevrijdingsverhaal van 1878. Die vroegere premier was zo loyaal aan het Kremlin, dat hij de Bulgaarse soevereiniteit inzette in onderhandelingen met Moskou. Zhivkovs pro-Russische koers botste met de ideeën van zijn dochter, die juist...

Lees meer
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Artikel

Het Proces van Neurenberg: hoe oorlog een misdaad werd

Europese landen willen een nieuw tribunaal oprichten dat Russische leiders moet vervolgen vanwege de agressieoorlog tegen Oekraïne. Tachtig jaar geleden werden in Neurenberg voor het eerst politieke en militaire leiders veroordeeld voor het voeren van een agressieoorlog. Sindsdien kijkt de internationale gemeenschap anders aan tegen militair geweld: het was geen recht meer, maar een misdaad....

Lees meer
Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Recensie

Tocht naar Mekka maakt opstandig

De pelgrimage van moslims naar Mekka was niet alleen een religieuze daad, maar wakkerde ook het panislamistisch verzet aan. In de negentiende eeuw vreesden koloniale machten daarom wereldwijde opstandigheid.  Moslims hebben de religieuze plicht om minstens één keer in hun leven af te reizen naar Mekka, tijdens de hadj. Arabist Richard van Leeuwen onderzocht pelgrimsverslagen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten