Van kalender tot datumgrens: een geschiedenis van de tijdmeting

Geschiedschrijving bestaat bij gratie van tijdsbesef en het meten van de tijd. Historicus Philip Dröge werd gegrepen door de ongrijpbaarheid van de tijd en ging op onderzoek uit naar de manieren waarop de mensheid de tijd beleeft, meet en probeert vast te leggen.  Want wie de tijd beheerst, kan er niet door worden overvallen.

Dröge volgde in zijn zoektocht naar de tijd oude klokkenbouwers die nooit wisten hoe laat het was, en eigenwijze kalendermakers en machthebbers, die er hun eigen tijdmeting op nahielden. Hij beschrijft in zijn boek De tijdreiziger hoe monniken in kloosters en de Aboriginals in Australië omgaan met tijd. En hij vraagt zich af wat Indiërs te maken hebben met tijdreizen.

Tijdens zijn lezing op het Geschiedenis Festival staat één wonderlijk tijdsverschijnsel centraal: de internationale datumgrens. Op een conferentie in 1884 werden zowel de datumgrens als de nulmeridiaan in Greenwich vastgesteld. Zo ontstond een zeldzame plek op aarde waar vandaag met één stap gisteren wordt. Op het festival gaan we die stap maken.

Philip Dröge is historicus, columnist en journalist. Van hem verschenen eerder de historische boeken Moresnet, Pelgrim en Moederstad. Hij schrijft voor diverse kranten en tijdschriften en treedt geregeld op als gastspreker en commentator in actualiteits- en discussieprogramma’s op radio en televisie. Voor De Tawl ontving hij de Taalboekenprijs 2024.

Afbeelding: Astronomische klok in Praag. Foto via Wikimedia Commons/Jorge Royan.