Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de Late Middeleeuwen

Wendy Wauters neemt je op het festival mee in het hoofd van de late middeleeuwers. Hoe dachten mensen vroeger over lijf en leden, over zichzelf en over de ander? Een inkijk in een wereld die ver weg lijkt, maar in wezen niet zo vreemd is als je zou denken.

Wauters was stomverbaasd toen ze het schilderij De keisnijding van Jheronimus Bosch voor het eerst zag. Een pafferige man zit onderuitgezakt in een stoel. Een andere, met trechter op het hoofd, buigt zich voorover en maakt een incisie in de kruin. Daaruit komt een bloem. Twee zonderlinge figuren kijken toe met een houding alsof dit heel normaal is, en je met een simpele ingreep de zotheid uit iemands hoofd kunt halen.

Wordt deze man genezen of voor gek gezet? Was dit bedoeld om te lachen of om te waarschuwen? En geloofde iemand ooit echt dat zotheid als een kei uit het hoofd te snijden is?

In haar zoektocht naar antwoorden vond Wauters meer van dit soort beelden, veel meer. Lichamen worden vermangeld, uitgedampt, vermalen en opnieuw gebakken. Neuzen worden geslepen. Hoofden van geliefden verdwijnen in ovens. Deze fictieve operaties zijn alomtegenwoordig in de lange 16de eeuw. Ze sieren prenten en schilderijen, werden uitgebeeld tijdens feesten en optochten. Iedereen in West-Europa kende ze en sprak erover. Maar wat betekenen ze toch? Wauters ligt op het festival een tipje van de sluier op.

Wendy Wauters is doctor in de Kunstwetenschappen (KU Leuven), met een bekroond proefschrift over de belevingswereld van de middeleeuwse kerkganger. . In 2023 brak ze door met haar boek  De geuren van de kathedraal, waarin ze de lezer – en ook een paar jaar geleden de bezoekers van het Geschiedenis Festival –  meevoert naar een van dé hotspots van de zestiende eeuw: de kathedraal van Antwerpen. Wendy Wauters verrukte eerder het publiek van het Geschiedenis Festival Sindsdien is ze een veelgevraagd spreker in Vlaanderen en Nederland.