Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten
De Opstand wordt vaak gezien als een bepalend moment in de Nederlandse geschiedenis, waarbij burgers en edelen uit de verschillende Nederlandse gebieden hun krachten bundelden om een buitenlandse heerser te verjagen en onafhankelijkheid te vergaren. Het idee dat de oorzaken van deze oorlog, de motieven van de opstandelingen, het verloop en de uitkomst van de strijd een stuk gecompliceerder liggen dan een onafhankelijkheidsoorlog van een onderdrukte, weerloze natie tegen een buitenlandse bezetter, wint de laatste jaren terrein.

Op deze pagina vindt u alles over de Opstand: van artikelen uit ons archief tot documentaires en filmpjes, boeken en bronnen.

Het turfschip van Breda

Op 3 maart 1590 hielden 75 soldaten zich schuil in een turfschip in de haven van Breda. Toen de nacht viel, kwamen ze tevoorschijn en verdreven de Spaanse bezetters uit de stad. Het is een vaak verteld en veel geromantiseerd heldenverhaal.

De Unie van Utrecht

De Unie van Utrecht, de ‘grondwet’ van de Republiek, kwam moeizaam tot stand. Er ging een lange zoektocht naar gemeenschappelijke waarden aan vooraf. Daarin lag haar waarde, zoals wellicht ook geldt voor de Europese Unie.

De propaganda van Willem van Oranje

Willem van Oranje is in de eeuwen na zijn dood uitgegroeid tot de belichaming van de Nederlandse held. Tijdens zijn leven was Oranjes heldenstatus echter zeker niet onbetwist, ondanks actieve pogingen de beeldvorming rondom zijn persoon te beïnvloeden.

De splitsing van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden

Tot 1585 waren de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden één in hun opstand tegen Filips II. Maar toen Antwerpen werd heroverd door de Habsburgers werd dat anders. Tijdens het Twaalfjarig Bestand bleek dat noorderlingen en zuiderlingen na 25 jaar...

Het briefgeheim van Filips II

Stiekem brieven openstomen en geheime codes verkopen: meelezen met elkaars correspondentie was in de zestiende eeuw zeer gebruikelijk in de internationale politiek. Zo wist Filips Marnix van Sint-Aldegonde tijdens de Opstand uit gedecodeerde brieven...

‘Filips zag alleen dat de mensen hier niet deugden’

Ooit was het verhaal heel helder: de Tachtigjarige Oorlog was een strijd tussen enerzijds overtuigde protestanten in de Nederlanden en anderzijds de ultraorthodoxe onderdrukker Filips II in Spanje. De afgelopen halve eeuw is dat beeld omvergegooid, en...

De Martelaren van Gorcum

Het staat bekend als een van de dieptepunten in de opstand tegen Spanje: de moord in 1572 op negentien katholieke geestelijken in Gorcum, op bevel van de roekeloze geuzenleider Lumey. Toch is het deze bloedige daad die het verzet tegen Spanje van...

Geweld tijdens de Opstand

Net als andere oorlogen ging de Opstand van de Republiek tegen het Spaanse gezag gepaard met veel ellende: plunderingen, brandstichting, bloedbaden. Willem van Oranje stond bekend als verzoeningsgezind, maar ook hij gebruikte geweld als dat in zijn...

BOEKEN: De Tachtigjarige Oorlog. Opstand en consolidatie in de Nederlanden (ca. 1560-1650)

De Tachtigjarige Oorlog heeft alle ingrediënten voor een spannend verhaal tijdens lange winteravonden. De Nederlanders streden een ongelijke strijd tegen de supermacht van hun tijd: Spanje. Ze streden een sympathieke strijd, want in hun vaandel stonden...

Het Plakkaat van Verlatinghe

Het Plakkaat van Verlatinghe (1581) wordt gezien als een eerste aanzet tot de stichting van een aparte, eigen staat. Maar met dit geschrift legde de jonge Republiek haar lot ook in handen van een vreemdeling. Het tekent deze fase van de Opstand, waarin...

Welkom bij Historisch Nieuwsblad!

Maak nu gratis kennis met de journalistiek van Historisch Nieuwsblad. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ons archief voor u gebundeld. Lees bijvoorbeeld hoe de Stasi tijdens de Koude Oorlog spioneerde in Nederland, waarom we 1968 kunnen bestempelen als rampjaar en wat ooggetuigen van de Tachtigjarige Oorlog in hun dagboek schreven.