Historisch Nieuwsblad

Actueel verleden

Sociale zekerheid is 'roof van den ergsten aard'

Sloet tot Oldhuis, sociale zekerheid, bezuinigen, Rutte

Door Historici in spe - 10-10-2011 - 4 reacties



klik om een oordeel te geven!

Het houdt de Nederlandse politiek al geruime tijd bezig, en ook de afgelopen algemene beschouwingen en de daaropvolgende debatten stonden in het teken van de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Premier Rutte en zijn mede-VVD’ers zien het als een noodzakelijk kwaad. De linkse partijen komen hiertegen in opstand, voor hen is het onacceptabel dat er in een sociale samenleving wordt gekort op het sociale zekerheidsstelsel. Een nieuw debat? Welnee. Ook het ontstaan van dit stelsel ging gepaard met behoorlijk wat uiteenlopende meningen.

Een maandje voor de invoering van de armenwet van 1854, in feite de eerste stap naar het sociale zekerheidsstelsel zoals wij dit nu kennen, sprak de heer B.W.A.E baron Sloet tot Oldhuis rake woorden in de Tweede Kamer. Deze liberaal was niet mild over de rol die de staat speelde in deze eerste vorm van bijstand: ‘Wanneer de Staat het geld ontneemt aan den nijvere om het aan den luijaard, aan den spaarzame om het aan den verkwister, aan den matige om het aan den dronkaard te geven, dan zie ik daarin geene regeling van den arbeid, geen socialisme, maar eene verdeeling van de vruchten van den arbeid, een communisme, een roof, en wel een roof van den ergsten aard: een roof, dien den Staat kan uitoefenen, gerugsteund door het openbaar gezag en leunende op de wet.’

Sloets protest mocht niet baten. In juni 1854 werd de Eerste armenwet aangenomen: armenzorg zou vanaf nu wettelijk geregeld worden en ook de heer Sloet tot Oldhuis zou hier indirect aan gaan meebetalen. Sinds 1854 is de armenwet flink uitgebreid, tot het veelzijdige stelsel dat wij nu kennen. Maar de vergrijzing en de eurocrisis gooien anno 2011 roet in het eten, overal moet gekort worden, ook op het sociale stelsel.

Het is nodig, maar het zal schoorvoetend plaatsvinden. Waar Sloet tot Oldhuis nog hard uithaalde naar de rovende staat, was en is het gros van de bevolking vooral blij dat de staat in moeilijke tijden hulp bood en biedt. Dat er bij de invoering van dit stelsel flinke protesten over kwamen is wellicht net zo logisch als de protesten die nu zijn te horen wanneer er aan maatregelen ter bescherming van de bestaanszekerheid wordt geschaafd.

Één ding lijkt zeker: Sloet tot Oldhuis zou dit debat prachtig hebben gevonden. Want ‘tegen de zakkenrollers kan men zijn uurwerk te huis laten, […] tegen hen die willen inbreken in onze woning, kunnen wij onze deuren en vensters met grendels en sloten verzekeren: wij kunnen het niet tegen den Staat. Wij mogen het ook niet doen, of wij zouden daardoor de lasten van onze medeburgers vermeerderen.’ En zo is het, anno 2011, nog steeds.


Rozemarijn Smink

4 Reacties op Sociale zekerheid is 'roof van den ergsten aard'

BoD te H
op 10-10-2011 om 20:18

Wat een link naar het verleden, zo zie je maar
dat er niet veel veranderd is, prachtig, een 10
met een griffel!

BoD te H
op 10-10-2011 om 20:15

Wat een link naar het verleden, zo zie ja meer
dat er niet veel veranderd is. Prachtig, een 10
met een griffel (BALL POINT)

BoD te H
op 10-10-2011 om 20:10

Wat een link naar het verleden, zo zie je maar dat
er niet veel veranderd is, een 10 met een griffel
(ball point)

jja holdinga
op 10-10-2011 om 17:43

wat een talent deze historica in spe!
Duidelijk en met gevoel voor humor geschreven.
Ook duidelijk veel kennis van zaken en veel archiefwerk verricht.
zeer benieuwd naar een volgende column!
Mijn eer welgemeende complimenten

Reageren

Inloggen


Inloggen
Registreren
Wachtwoord vergeten
Wachwoord vergeten




Inloggen
Historici in spe
Woonplaats: Universiteit van Amsterdam
Beroep: studenten
Blogs: 13

Masterstudenten geschiedenis die het vak 'geschiedenis in de actualiteit' volgen aan de Universiteit van Amsterdam, bloggen hier over politiek in historisch perspectief.

Vorige posts

Leve de (grachtengordel-) elite!

Mocht Hans Spekman voorzitter worden van de PvdA, dan wachten de sociaaldemocraten eerst een fikse verhuizing. In interviews kondigde Spekman deze week aan dat hij het PvdA-hoofdkantoor wil verplaatsen van de Herengracht naar “een wijk waar het...

Jaap en Tijs vs. Henk en Ingrid

De PVV heeft in de peiling van Maurice de Hond twee zetels verloren. Dit gebeurde hoogstwaarschijnlijk naar aanleiding van de ‘doe eens normaal man’ uitspraak van Wilders tegen premier Rutte. Opmerkelijk is dat slechts 14% van de PVV stemmers...

Schervengericht 3.0

De nieuwe Grieken zouden heel wat kunnen leren van de Oude. Zo heeft de huidige Griekse president Károlos Papoúlias een beroemde en beruchte voorganger: Kleisthenes. Deze Kleisthenes was een Grieks staatsman en lid van de belangrijkste...

Niet bewonderen, niet beschimpen, maar begrijpen

Met regelmaat plaatst Kamerlid voor D66 Boris van der Ham filmpjes op het internet waarin hij historische beschouwingen uiteenzet. In deze videoblogs trekt Van der Ham een directe lijn van de ideeën van grote denkers uit het verleden naar de...

Een visueel historisch oerwoud

Na de culturele apocalypse van Halbe 'Heavy Metal' Zijlstra leek er weinig meer over van het Nationaal Historisch Museum. Of toch niet? Enkele dagen later verraste Erik Schilp en Valentijn Byvanck vriend en vijand met een nieuwe lokatie (de...
» Bekijk alle posts van Historici in spe (13)

Laatste reacties
Actueel verleden
Leve de (grachtengordel-) elite!
"Wat de PvdA mist zijn dwarse, autonome vrijdenkers".... door Jan Bontje, columnist, vrijdenker
Actueel verleden
Sociale zekerheid is 'roof van den ergsten aard'
wat een talent deze historica in spe! Duidelijk en met... door jja holdinga
Actueel verleden
Jaap en Tijs vs. Henk en Ingrid
gelezen door een trotse vader en moeder.Dikke kus! door Anita Gompelman
Actueel verleden
Schervengericht 3.0
Goed hoort! door Cees
Actueel verleden
Niet bewonderen, niet beschimpen, maar begrijpen
Beste Thijs, Dank dat je een column schrijft over mijn... door Boris van der Ham
Archief
2011 (5)
2010 (8)
t/m van 4