Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten
woensdag 24 januari 2007

Zweden was niet neutraal in Tweede Wereldoorlog

door Windy Kester/ Oslo

De titel van het boek verwijst naar de aanhef van een brief die de Zweedse koning Gustav V in 1941 schreef aan Hitler. De koning wilde hem feliciteren met de ontwikkelingen aan het oostfront. 'Je kunt de Zweedse politiek van de eerste oorlogsjaren beschrijven als laf, voorzichtig, realistisch, egoïstisch. Maar neutraal was hij nooit,' concludeert Thorsell.

In het boek beschrijft hij de nauwe banden die de betere kringen hadden met de machthebbers in nazi-Duitsland. Terwijl de Jodenvervolging in 1939 in volle gang was, onderscheidde de koning nazi Hermann Göring met een hoge medaille voor heldhaftigheid. Het kritische boek Göring. Duitslands gevaarlijkste man was verboden in het Scandinavische land. Joden die naar Zweden kwamen, waren geen politieke vluchtelingen. Zweden drong er bovendien uit praktische overwegingen nog vlak voor de Kristallnacht op aan om een grote J in Joodse paspoorten te stempelen.

De houding van de Zweden werd vooral ingegeven door opportunisme. Tegen het einde van de oorlog werd het land 'neutraal aan de kant van de geallieerden', zoals de schrijver het noemt. 'Ik hoop dat er nu een einde komt aan het leugenachtige beeld van morele neutraliteit, dat de Zweedse buitenlandse politiek nog steeds domineert,' zegt Thorsell. Hij doelt onder meer op de woorden van voormalig premier Göran Persson, die zichzelf tijdens de viering van 60 jaar bevrijding in Moskou openlijk op de borst klopte met de woorden: 'Ik ben altijd heel trots op Zwedens vredige buitenlandpolitiek.'

'Onbehaaglijk en pijnlijk, maar noodzakelijk,' zo wordt op het boek gereageerd. Thorsell krijgt bijval van verschillende commentatoren die ook menen dat het na zestig jaar tijd is voor meer oprechtheid. Een reëel debat wordt echter in de weg gezeten doordat archieven gesloten blijven, menen zij. Een groot aantal militaire documenten van voor 1950 heeft nog steeds het stempel 'geheim'. 'Meer openheid zou leiden tot een beter zelfinzicht.'