Contact | Adverteren | Login | Lezersservice

De nieuwste boeken over de Tweede Wereldoorlog

woensdag 18 mei 2016

In het meinummer van Historisch Nieuwsblad werden een heleboel recente boeken over de Tweede Wereldoorlog besproken. Maar lang niet allemaal. Hoofdredacteur Frans Smits geeft hieronder een aanvulling.    

Door: Frans Smits
 

Algemeen

De geschiedenis ontkend. Waarom ik zes jaar van mijn leven besteedde aan de rechtszaak tegen Holocaustontkenner David Irving Deborah E. Lipstadt 448 p. HarperCollins, € 24,95
De Amerikaanse historica Deborah E. Lipstadt noemde in haar boek Denying the Holocaust David Irving ‘een van de gevaarlijkste woordvoerders van de Holocaustontkenners’. Irving sleepte haar voor het gerecht wegens smaad. Hij deed dat in Engeland, waar de bewijslast bij de beklaagde ligt. Het betekende voor Lipstadt een tijdelijke verhuizing naar Engeland, zes jaar bewijzen verzamelen en tien weken in de rechtszaal (in 2000). Ze won. In De geschiedenis ontkend schetst ze op indrukwekkende wijze de hele procesgang.
 
Geborgen bladzijden. Oorlogsdagboeken van jonge schrijvers Alexandra Zapruder (samenstelling) 560 p. Querido, € 19,99
Zapruder was verbonden aan de staf van het Holocaust Memorial Museum in Washington. Ze brengt in dit boek veertien jonge (van 12 tot 22 jaar) Europese dagboekschrijvers uit de Tweede Wereldoorlog bij elkaar.


 


Heldhaftige Missies in WO II. Raids vanuit de lucht, op zee en in het hart van bezet gebied Peter Jacobs 304 p. Karakter, € 19,99
Britse commando’s, gevechtspiloten en mariniers voerden tijdens de Tweede Wereldoorlog een groot aantal heldhaftige raids uit. Op het land, ter zee en in de lucht. De Engelse auteur Peter Jacobs beschrijft er dertig, waaronder de slag om Arnhem, de aanval op de bruggen van Maastricht en het tot zinken brengen van de Bismarck.
 


Peleliu. Onbekend WO II Benedict Janssen 240 p. Trichis, € 18,95
De Maastrichtenaar Benedict Janssen stapte na 26 jaar uit de advocatuur en stortte zich helemaal op zijn liefhebberij: geschiedenis. In dit eerste boek beschrijft hij minder bekende verhalen uit de Tweede Wereldoorlog zoals de Jodenvervolging in Bulgarije, de strijd om het onbelangrijke eilandje Peleliu en de Hitlerjugend.
 


 Hippocrates in de hel. De artsen van de vernietigingskampen Michel Cymes 175 p. Athenaeum – Polak & Van Gennep, € 19,99
Cymes presenteert medische programma’s voor de Franse publieke omroep. Wie waren de beruchte artsen in de vernietigingskampen, vroeg hij zich af. Hebben hun experimenten enig doel gediend? Zijn ze na de oorlog door de geallieerden gebruikt? Wat gebeurde er met de artsen na de oorlog?

 


Nederland

 1941. Het masker valt Robin te Slaa 284 p. Spectrum, € 19,99
Dit boek is onderdeel van de serie ‘Leven in bezet Nederland’, een initiatief van het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD). Elk deel beschrijft de gebeurtenissen van één oorlogsjaar in woord en beeld. Vorig jaar verscheen het eerste deel: 1940. Verwarring en aanpassing. Robin te Slaa heeft naam gemaakt met zijn geschiedschrijving van de NSB. Die beweging speelt in Het masker valt een grote rol. Net als de bezetter maken de Nederlandse nationaalsocialisten zich schuldig aan intimidatie en geweld tegen Joden. Bovendien hebben ze het gemunt op politieke tegenstanders. De Februaristaking betekent een keerpunt. De Duitsers concluderen dat de Nederlanders niet te paaien zijn: ons land wordt voortaan met harde hand genazificeerd. Een absolute aanrader deze studie. 
 
Rotterdam frontstad. 10-14 mei 1940 Gerard Groeneveld 326 p. Vantilt, € 29,50
Dit boek trok heel veel media-aandacht omdat de auteur het document terugvond, waarin de Duitse bezetter om overgave van de stad Rotterdam vraagt. Op 10 mei vielen de Duitsers de Maasstad aan. Het bombardement van 14 mei maakte een einde aan de strijd. Nederland capituleerde. Aan de hand van veel nieuw bronnenmateriaal laat Groeneveld zien hoe Rotterdam de vijf verschrikkelijke meidagen beleefde.
 
De Georgische muiterij op Texel, april-mei 1945. Een militair historische gids. Serge Blom en Rolf de Winter 256 p. Van Wijnen, € 24,95
In april 1945 sloegen troepen van het Georgisches Infanterie-Bataillon 822 van de Wehrmacht op Texel aan het muiten. De Georgiërs waren eerder in de Tweede Wereldoorlog als soldaten van Stalins Rode Leger krijgsgevangen gemaakt en in Duitse dienst getreden. De muiterij zagen ze als de laatste mogelijkheid zich te rehabiliteren. Het werd een bloedige strijd. Meer dan duizend mensen kwamen om het leven. Dit boek, samengesteld door het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, voert ons langs achttien locaties, waar de muiterij zich ontrolde.
 
Philips-meisje van Kamp Vught. Haar levensverhaal Sanne van Heijst 320 p. Atlas Contact, € 21,99
Het Philips-meisje is de Joodse Gerda Nothman. In 1943 wordt ze door het elektronicaconcern Philips uitgekozen om in hun werkplaats radiobuizen te maken. Ze komt bij het Philips-Kommando terecht en kan lange tijd vrijgesteld worden van transport door de Duitsers. Na een jaar wordt ze toch gedeporteerd, samen met vierhonderd andere Joodse vrouwen. Haar identiteit als Philips-meisje is haar redding in Auschwitz. Voor Telefunken gaat zij weer radiobuizen maken. Ze overleeft de oorlog.
 
Gids van joods erfgoed in Nederland Jan Stoutenbeek en Paul Vigeveno 496 p. Bas Lubberhuizen, € 39,99
Per streek en plaats een beschrijving van gebouwen, monumenten, plekken en objecten die te maken hebben met de joodse cultuur, religie en geschiedenis.
 



Joodse Huizen 2. Verhalen over vooroorlogse bewoners Frits Rijksbaron en anderen (redactie) 211 p. Gibbon, € 19,90
Diverse auteurs schrijven verhalen over in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joden. Ze doen dit vanuit de huizen waar deze Joden woonden. Dit is deel 2. Het moet uiteindelijk een hele reeks worden.
 




De Zandstraatbuurt en zijn Joodse inwoners Hans Schippers en anderen 72 p. Uitgeverij Douane, € 17,50
De Zandstraatbuurt is een heel bekende (en beruchte buurt) in Rotterdam. Honderd jaar geleden werden de oude huizen gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Er was plek voor allerlei moderne vormen van vermaak: van bioscoop en bruine kroeg tot theater en tingel-tangel. Maar er was ook een rijk Joods leven, dat wordt uitvoerig in dit boek belicht: van de sjoel tot Louis Davids.

 

Fictie

Het laatste vaarwel Robert Haasnoot 219 p. De Geus, € 19,95
Een liefdesgeschiedenis die speelt tegen de achtergrond van de strijd om het vliegveld Valkenburg bij Katwijk in de meidagen van 1940. In een paranoïde toestand beschieten Nederlandse soldaten onschuldige dorpelingen.
 




De slag om Berlijn Heinz Rein 671 p. Lebowski, € 24,99
Het is april 1945. Terwijl de bommen vallen, verdedigen de achtergebleven militairen de restanten van het Het Derde Rijk. Het wantrouwen onder het volk is groot, iedereen kan een verrader zijn. Berlijn beleeft apocalyptische taferelen. In het nawoord schrijft de bekende Duitse intellectueel Fritz J. Raddatz: ‘We moeten het ons herinneren. En we moeten hen die vandaag zo zorgeloos en zo plezierig leven in welvaart, herinneren aan dat vagevuur. De slag om Berlijn is een zwartboek van de schande.
 

Je wist het toch Josepha Mendels 217 p. Cossee, € 18,95
Frans Winter en Henriëtte Bas zijn gevlucht voor de oorlogsdreiging in Nederland en ontmoeten elkaar als Engelandvaarders in Londen. Afgesneden van hun vaderland stortten ze zich in hun nieuwe leven samen. Maar ze weten van tevoren dat hun liefde eindig moet zijn, omdat Frans na de oorlog terug zal keren naar zijn gezin.
 




Josepha Mendels. Het eigenzinnige leven van een niet-nette vrouw Sylvia Heimans 350 p. Cossee, € 22,95
Voor het net aangestipte boek Je wist het toch putte de auteur Josepha Mendels uit eigen ervaringen. Dat laat Sylvia Heimans zien in haar biografie van deze schrijfster. Mendels groeide aan het begin van de twintigste eeuw op in een orthodox-joods milieu, maar kon daar moeilijk aarden. Ze begon te schrijven naast haar werk als gouvernante en vertrok op vierendertigjarige leeftijd naar Parijs, om het benauwde Nederland achter zich te laten. Tijdens de oorlog wordt haar hele familie door de nazi’s vermoordt. Zelf verblijft ze in Londen, waar ze terechtkwam na gevangenschap in Spanje.

Meer lezen over de Tweede Wereldoorlog? Ga dan naar onze themapagina.

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief

Gouden Eeuw

Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

VOC

Middeleeuwen