Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten
donderdag 5 augustus 2010

Rutte was voorbeeldige geschiedenisstudent

Eindscriptie over patriotten in Haarlem



5 augustus 2010 | door Janna Overbeek Bloem

Leiden was de stad waar Rutte in 1985 zijn eerste studentenstappen zette. Niet de eventuele kwaliteit van de opleiding maar de ‘prachtige oude gebouwen en geweldige historie’ brachten hem daar. ‘Ik ben een romanticus,’ gaf hij toe in een interview met het Tilburgse universiteitsblad Univers in 2005.

En de inspiratie voor geschiedenis? Die kreeg Rutte, heel klassiek, mee van zijn docenten op zowel de basis- als middelbare school. Hij werd gegrepen door hun mooie verhalen. Even zag het er nog naar uit dat niet het Torentje maar een concertzaal in het verschiet lag. Een conservatoriumopleiding piano behoorde tot de mogelijkheden. Maar die toekomst was Rutte toch te onzeker. Als afgestudeerd pianist ben je toch ‘één van de velen’ en liever koos hij voor een universitair diploma als historicus, aldus Simon Groenveld, emeritus hoogleraar vaderlandse geschiedenis, die veel contact had met de student Rutte.

Hortus
‘Gemakkelijk in de omgang, sociaal en serieus ook. Iemand die je meer sprak,’ zo typeert Groenveld de student Mark Rutte. Groenveld had, en heeft, goed contact met Rutte. Hij had hem verschillende malen als student in zijn werkgroepen en begeleidde hem eveneens bij zijn doctoraalscriptie. Groenveld: ‘Hij was geen lid van een vereniging, dat was hem te kolosaal. Liever had hij goed contact in kleinere kringen. Ook studeerde hij graag in de Hortus Botanicus, waar hij onder een boom zijn literatuur doornam’.

Volgens Groenveld was ‘een brede historische interesse, zowel in tijd als thema’ kenmerkend voor Rutte. De Sovjet-Unie na 1940, Indonesisch nationalisme en Amerikanistiek, maar ook de Nederlandse wederopbouw, Nederlandse staatsinstellingen en zelfs archivistiek behoorden tot zijn vakkenrepertoire. Uiteindelijk specialiseerde Rutte zich in vaderlandse geschiedenis en schreef zijn doctoraalscriptie over de patriotten aan het eind van de achttiende eeuw in Haarlem, een stad waar verlicht denken toen een hoge vlucht nam. Hier waren de wortels van het vroege liberalisme goed zichtbaar: een toepasselijk onderwerp voor de jonge liberaal. De scriptie is overigens in de universiteitsbibliotheek niet meer te raadplegen.

Naast politieke thema’s had Rutte tijdens zijn studie ook oog voor de fijne kunsten. Hij liep drie maanden stage bij een particuliere prenteneigenaar in Haarlem, waar hij een deel van de collectie moest ordenen. Dit betekende dat hij de prent zowel technisch als historisch moest ontleden. Ter plekke leerde Rutte etsen van gravures onderscheiden en historische personen kort en raak beschrijven. Ook was de liefde voor piano uiteraard niet bekoeld. In zijn vrije tijd speelde Rutte graag piano met een oudere jaargenoot. Op de twee vleugels die deze thuis had staan speelden zij samen regelmatig voor hun plezier quatre-mains.

Zeven jaar
Hoe scoorde onze toekomstige minister-president in de collegebanken? Was zijn cijferlijst voorzien van pluimen of droeg ook hij zijn steentje bij aan de beruchte zesjescultuur? Zonder in details te treden kan Groenveld meedelen dat Rutte’s cijfers ‘zeer ordentelijk’ waren en van herkansingen leek geen sprake. Kortom, een student volgens het boekje.

Of treffen we toch een smet op het studentikoze blazoen van onze minister-president in wording? Rutte deed maar liefst zeven jaar over zijn studie. Maar hij deed er dan ook het een en ander naast. Zo uitte zijn politieke interesse zich naast zijn vakkenpakket ook in een driejarig voorzitterschap van de Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie (JOVD), waarvoor hij zijn studie tijdelijk stopzette. Hier leerde Rutte Jort Kelder kennen. ‘Een tikje anglofiel,’ noemt hij de student Rutte. ‘Maar hij hield ook van het oude Europa’. In plaats van feesten op Marbella ging Rutte bijvoorbeeld ‘op bedevaart’ naar Lübeck, waar romanschrijver Thomas Mann het Buddenbrooksgeslacht na generaties van rijkdom ten onder had laten gaan.

Ook op de universiteit zelf was Rutte betrokken. Vanaf 1987 was hij studentlid van de redactieraad van het universitair weekblad Mare. Deze raad moest de onafhankelijkheid van het blad beschermen tegen het College van Bestuur, dat zich als financier nog wel eens bemoeide met de inhoud. Van Rutte’s mede-raadgenoten niets dan lof over zijn persoonlijkheid en functioneren. Volgens de toenmalige voorzitter, ethica en Eerste Kamerlid Heleen Dupuis, was Rutte ‘toen al de man die hij geworden is’. Ze herkende in hem ‘een betrokken, intelligente student die mee dacht, iets wat niet van alle studentleden gezegd kon worden’. Saillant detail van voormalig hoofdredactrice Margriet Lidt: ‘Staat Rutte vandaag de dag de zwaarste bezuinigingen voor, als studentlid van de raad weerde hij zich juist kranig tegen kortingsplannen op het budget van de Mare’.

Dat Rutte politieke ambities had liet hij tijdens zijn studie niet met zoveel woorden blijken. In ieder geval beschouwde hij zijn studie niet als de directe springplank naar Den Haag. Dat de belangstelling er wel was blijkt uit zijn JOVD-activiteiten. Toch was het vooral historische interesse die hem naar het Rapenburg bracht. In 1992 legde Rutte zijn mondeling doctoraalexamen ‘met genoegen’ af: een 7,5 was toen de kroon op Rutte’s geschiedenisstudie. En dat je het als historicus ver kunt schoppen, bewijzen de huidige formatieonderhandelingen over een kabinet-Rutte I.






.

Welkom bij Historisch Nieuwsblad!

Maak nu gratis kennis met de journalistiek van Historisch Nieuwsblad. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ons archief voor u gebundeld. Lees bijvoorbeeld hoe de Stasi tijdens de Koude Oorlog spioneerde in Nederland, waarom we 1968 kunnen bestempelen als rampjaar en wat ooggetuigen van de Tachtigjarige Oorlog in hun dagboek schreven.