Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten
Historisch Nieuwsblad 7/2005

Tijdschrift

Trajecta, los nummer euro 9,00

Door: Wim Berkelaar
Met deze knop kunt u artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier om in te loggen.
Trajecta
Los nummer: euro 9,00
www.kdc.kun.nl/trajecta

Op 24 mei 2003 stierf Jan Roes. Roes was in 1969 oprichter en directeur van het Katholiek Documentatiecentrum aan de (toen nog) Katholieke Universiteit Nijmegen. In 2004 had hij zijn ambt willen neerleggen. Het was de bedoeling dat het aan het KDC gelieerde tijdschrift Trajecta het afscheidfeestje van Roes luister zou bijzetten met een themanummer. Dat afscheidsnummer is er nu, al is het door de plotselinge dood van Roes wel een heel ander afscheid dan de redactie gewenst had.

Het themanummer van Trajecta (2004/13) staat in het teken van 'moeizame moderniteit'. Diverse auteurs belichten de grote veranderingen die zich sinds de jaren vijftig in de rooms-katholieke wereld voltrokken. Het was een thema dat Jan Roes jarenlang intrigeerde. Toen hij in 1994 hoogleraar werd, sprak hij een oratie uit onder de titel In de kerk geboren. Daarin merkte hij op: 'De lotgevallen van de katholieke beweging behoren tot de grootste raadsels van de Nederlandse geschiedenis in de twintigste eeuw.'

Die ontwikkelingen stelt de redactie in een aantal deelonderwerpen aan de orde. Daarbij vallen de veranderingen in de katholieke wereld buitenstaanders echter minder op dan de continuïteit van het rooms-katholieke leven. Of ze nu progressief zijn of conservatief, katholieken lijken bijna amechtig op zoek naar een gemeenschap binnen de onontkoombare moederkerk.

Een mooi voorbeeld is de godsdienstpsycholoog Han Fortmann (1912-1970), over wie de Nijmeegse historicus Peter Rietbergen een interessant artikel schreef. Fortmann worstelde zijn halve leven met het roomse christendom en zocht tevergeefs zijn heil in oosterse godsdiensten als hindoeïsme en boeddhisme. Vooral het boeddhisme sprak hem aan. En Fortmann niet alleen. Schrijver Simon Vestdijk had al in 1947, in zijn geruchtmakende studie De toekomst der religie, een pleidooi voor deze stroming gehouden. Dat liet hij gepaard gaan met felle kritiek op het christendom.

Hoewel Fortmann veel voelde voor het standpunt van Vestdijk, beschouwde hij het boeddhisme uiteindelijk als een 'beter' soort christendom. En dat christendom wilde en durfde hij niet vaarwel te zeggen. Volgens Rietbergen eindigde Fortmann in een theologisch niemandsland.

Welkom bij Historisch Nieuwsblad!

Maak nu gratis kennis met de journalistiek van Historisch Nieuwsblad. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ons archief voor u gebundeld. Lees bijvoorbeeld welke kant van Martin Luther King Amerika liever vergeet, waarom de Slag om Arnhem faliekant mislukte en hoe Willem van Oranje slim gebruikmaakte van propaganda.