Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten
dinsdag 25 september 2018

De vele gezichten van de Tachtigjarige Oorlog

Hans Goedkoop over '80 Jaar Oorlog'

Met deze knop kunt u artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier om in te loggen.

‘Het nationale verhaal over de Tachtigjarige Oorlog klopt niet.’ Dit zegt historicus Hans Goedkoop. Voor de NTR maakte hij de zevendelige televisieserie 80 Jaar Oorlog die vanaf 28 september iedere vrijdag om 21.05 op NPO2 te zien is. Historisch Nieuwsblad sprak met hem. ‘Deze serie poogt kanttekeningen te plaatsen bij het klassieke, nationale narratief waarin het kleine maar dappere Nederlandse volk de Spaanse overweldiger verdreef.’

Wat mogen kijkers van deze serie verwachten?
‘Als ik niet-historici spreek over die Tachtigjarige Oorlog, dan weten ze ruwweg nog dat er een Spaanse koning was. Sommigen weten ook nog dat hij Filips II heette en hij heel vervelend was tegen ons. Vervolgens hebben wij, de Nederlanders, hem afgezet als vorst. Dat is het verhaal dat de meesten kennen. Toegegeven, dit is niet helemaal ónwaar, in die zin dat het Spaanse gezag verdwenen is. Maar dat Spaanse gezag werd hier vertegenwoordigd door allemaal lokale mensen die net als de koning het katholieke geloof hadden. De Tachtigjarige Oorlog was dus niet alleen een strijd tussen Spanje en de Republiek, maar vooral tussen de katholieke en protestantse bevolking, tussen mensen híer in Nederland zelf. De oorlog was een burgeroorlog.’
 
Klinkt die strijd door in het heden?
‘Jazeker. De erfenis van die verdeeldheid in die oorlog zien we nog steeds terug. Mensen uit katholieke delen van Nederland kijken heel anders tegen die oorlog aan dan bijvoorbeeld mensen uit Amsterdam of Delft. Je mocht dan wel katholiek zijn in de Republiek, maar je mocht dat niet publiekelijk laten zien. Er mochten bijvoorbeeld geen processies gehouden worden. De kerken waren er wel, maar uit het zicht van de autoriteiten. Er was een tweederangs bevolkingsgroep met een tweederangs geloof. Niettemin vertegenwoordigde dit wel de meerderheid van de Nederlandse bevolking. Dus mensen met een zachte g, die overwegend katholiek zijn, beleven die geschiedenis anders. Wat je dan ziet is dat die verschillende regio’s in Nederland, die verschillende geschiedenissen hebben gehad, ook nog steeds op verschillende manieren tegen ons land aankijken.’
 


Geef eens een voorbeeld?
‘Ik ben wel eens rondgeleid in Huis Ten Bosch in Den Haag. Daar heb je de Oranjezaal; een enorme pronkzaal van de Oranjes die net na de oorlog is gemaakt. Hier is te zien wat de Oranjes wel niet allemaal hebben gedaan. Op een van die panelen zie je een naakte jonge vrouw die voortgeduwd wordt door de rapieren en de spiesen van soldaten. De gids vertelde dat die jonge vrouw Brabant voorstelde en de soldaten daarachter de troepen van de Republiek. Voor mij was dat een goed voorbeeld van protestants triomfalisme. Juist dat heeft in het nationale verhaal eigenlijk altijd stand gehouden. Toen het Wilhelmus in de jaren 30 eindelijk het volkslied werd kwam er flink protest van katholieke kant. Begrijpelijk, want dat lied bezingt hun eigen vernedering. Zo zie je dat die sentimenten soms eeuwen standhouden. Nu, anno 2018, lijken we daar eindelijk overheen.’

De zevendelige serie is vanaf 28 september elke vrijdag te zien bij de NTR om 21:05 uur op NPO2. De zesdelige historische kinderserie 'Welkom in de Tachtigjarige Oorlog' wordt vanaf 30 september iedere zondag om 18:00 bij Zapp op NPO3 uitgezonden. 

Welkom bij Historisch Nieuwsblad!

Maak nu gratis kennis met de journalistiek van Historisch Nieuwsblad. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ons archief voor u gebundeld. Lees bijvoorbeeld hoe de Stasi tijdens de Koude Oorlog spioneerde in Nederland, waarom we 1968 kunnen bestempelen als rampjaar en wat ooggetuigen van de Tachtigjarige Oorlog in hun dagboek schreven.