• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 8/2001

    Hans Knoop over de jacht op oorlogsmisdadiger Pieter Menten

    'Menten was voor de oorlog ook al een schoft'

    Door: Marchien den Hertog

    Ademloos volgde Nederland in 1976 de jacht van journalist Hans Knoop op oorlogsmisdadiger Pieter Menten. Het was David tegen Goliath in het volle zicht van de televisiekijker.

    Het zijn de donkere dagen voor kerst 1976. In het vliegtuig na zijn uitlevering door Zwitserland hoort Pieter Menten de mop voor het eerst: `Menten heeft in al zijn broeken ritssluitingen laten zetten. Hij kan geen Knoop meer zien.' Een halfjaar lang heeft journalist Hans Knoop de rijke zakenman verbeten bestookt met publicaties in het weekblad Accent, waarin hij diens oorlogsverleden stukje bij beetje onthult. En het is Knoop die Menten terugvindt in Zwitserland, nadat hij vlak voor zijn arrestatie spoorloos is verdwenen. De foto's van Mentens aanhouding gaan de wereld over. Ondertussen ligt minister van Justitie Dries van Agt onder vuur en zindert de Nederlandse pers van speculaties. Hoe komt het dat Menten na de oorlog nauwelijks is bestraft, en dat hij jarenlang als een vrij man in zijn Blaricumse villa heeft gewoond?
            
    Hans Knoop hoort voor het eerst over Menten van publiciste Henriëtte Boas. Zij leest in juni 1976 een artikel over Menten in De Telegraaf, waarin wordt aangekondigd dat hij een aantal van zijn kunstschatten wil laten veilen. Boas heeft contact met een Israëlische journalist, familie van een van Mentens slachtoffers, die Menten beschuldigt van massamoord. Ze vraagt Hans Knoop de aantijgingen te onderzoeken. Knoop vindt het een mooi verhaal en besluit Menten op te zoeken.



    Hoe verliep die eerste confrontatie met Menten?
    `Ik had hem aan de telefoon verteld dat ik in Accent aandacht wilde besteden aan de veiling, dus toen ik hem zaterdagochtend thuis opzocht, stond hij glunderend op me te wachten. Een opmerkelijk vitale, goed uitziende vent. Hij was heel vriendelijk en charmant, en had taart laten aanrukken. Na een kopje koffie confronteerde ik hem met de beschuldiging. Menten toonde geen spoor van emotie en ontkende. Maar hij bleef vriendelijk; hij stelde het op prijs dat ik zijn reactie had gevraagd. Ik was ook nog niet overtuigd van zijn schuld. Dat gebeurde pas in de loop van het weekend.
            
    Toen Menten zondag in de gaten kreeg dat ik niet van plan was van publicatie af te zien, begon hij me te bellen. Het waren heel korte gesprekken, maar als ik had opgehangen hing hij vijf minuten later weer aan de lijn, de hele avond lang. Eerst probeerde hij me om te kopen; hij wilde zelfs vijftigduizend gulden in het Simon Wiesenthal-fonds storten. Toen ik daar niet op inging, begon hij te dreigen: hij zou mijn carrière om zeep helpen - wie dacht ik wel dat ik was? Op dat moment wist ik dat het niet koosjer zat.
          

    'Menten probeerde me om te kopen: hij wilde zelfs 50.000 gulden in het Simon Wiesenthal-fonds storten'

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen