• Mijn account
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Franse Tijd (1795-1813)

    Vlaggen van de Bataafse RepubliekDe Franse Tijd begon in 1795 met de Franse inval en de vlucht van Willem V naar Engeland. Patriotten namen de macht over en riepen op 20 januari van dat jaar de Bataafse Republiek uit. Nadat in 1798 de eerste Nederlandse grondwet tot stand kwam, vormde Napoleon de jonge Republiek in 1806 om tot het Koninkrijk Holland, waarvan Lodewijk Napoleon koning werd. Vier jaar later werd het Koninkrijk ingelijfd bij het Franse Keizerrijk. Toen Napoleon in 1813 verslagen werd bij Leipzig, trokken de Fransen zich terug uit Nederland. De zoon van Willem V keerde in 1813 terug uit Engeland, en werd op 2 december 1813 Willem I, koning van het Koninkrijk der Nederlanden.

    Op deze pagina vindt u alles over de Franse Tijd, van stadhouder Willem V tot de patriotten en van de Bataafse Republiek tot de eerste grondwet. Naast een selectie van eigen artikelen, heeft Historisch Nieuwsblad ook de beste boeken over dit thema en de interessantste filmpjes en websites uitgezocht.



    Artikelen over de Franse Tijd


    De laatste stadhouder Willem V 
    Ik voele, ik ben niet bekwaem
    Erfstadhouder Willem V (1748-1806) werd in eigen tijd verguisd en geldt nog altijd als mislukkeling. Deze besluiteloze man was echter niet alleen de 'sufferd' voor wie koningin Wilhelmina hem later zou uitmaken. Willem V was een belezen man met veel gevoel voor humor, die zich zeer bewust was van zijn beperkingen.
    Lees verder… 


    Lodewijk Napoleon: de man die van Nederland een Koninkrijk maakte
    Lodewijk was te Nederlands geworden, concludeerde Napoleon
    Lodewijk Napoleon, die in 1806 door zijn broer Napoleon tot koning van Holland werd benoemd, lijdt onder het imago van een wat sneue man, die ongeschikt was voor de politiek. Dat is echter een onderschatting van zijn kunnen. Nederlands eerste koning verzette zich wel degelijk tegen zijn broer, wist revolutionaire plannen om te zetten in concreet beleid en was zeer populair bij de Nederlandse bevolking.
    Lees verder… 


    De vergeten oorlog om Holland
    Engelse en Russische legers landden in 1799 bij Callantsoog om de Fransen uit Nederland te verdrijven. Het was het begin van een kortstondige, maar bloedige episode in de grote oorlogen die volgden op de Franse Revolutie.
    Lees verder…


    Kleine dictator Schimmelpenninck
    Rutger Jan Schimmelpenninck klom van patriot, volksvertegenwoordiger en ambassadeur in Parijs en Londen op tot raadpensionaris. Daarmee werd hij in 1805 de eerste en laatste Nederlandse dictator. Alleen moest hij wel doen wat Napoleon zei.
    Lees verder…


    Revolutie op het Binnenhof
    De Grondwet van 1798
    De eerste Nederlandse grondwet stamt uit de Franse tijd. Deze Staatsregeling van 1798 laat tot op de dag van vandaag diepe sporen na in onze wetgeving. Ironisch genoeg kwam de wet na veel democratisch geharrewar tot stand door een coup.
    Lees verder…


    Bataven overzee
    In de Franse tijd kwam er definitief een einde aan Nederland als wereldmacht. Terwijl onze vloot een instrument werd in de Franse oorlogvoering, veroverde Engeland zonder veel tegenstand de overzeese gebieden.
    Lees verder…


    Het theeservies van Isaäc Jan Alexander Gogel 
    Vader van de Nederlandse Belastingdienst
    Over enkele jaren opent het Rijksmuseum zijn vernieuwde afdeling Geschiedenis. Daar zal het zilveren theeservies te zien zijn van Isaäc Jan Alexander Gogel, dat de Bataafse Republiek hem schonk voor verschillende bewezen diensten. De radicale patriot Gogel streefde zijn hele loopbaan naar zoveel mogelijk gelijke rechten voor iedereen, vooral op economisch gebied.
    Lees verder… 


    Windvaan in een grillige tijd
    Herman Willem Daendels (1762-1818)
    Het leven van Herman Willem Daendels was ‘een drama’, schreef Multatuli, en dat bedoelde hij niet medelevend. Hij vond dat Daendels steeds opportunistisch de macht volgde. Dat is gemakkelijk gezegd. Daendels leefde in een uiterst wispelturige tijd.
    Lees verder…


    Op reis met de revolutionaire patriotten
    'Werpt ze in 't water de Oranje blixems'
    In 1813 werd Willem I gekroond tot koning van Nederland. De ontwikkelingen die leidden tot deze staatkundige omwenteling werden vreemd genoeg ingeluid door een patriotse revolutie en een bezetting door republikeinse Franse troepen. Reis met Historisch Nieuwsblad langs de overblijfselen van deze roerige periode en zet enkele belangrijke gebeurtenissen op een rij.
    Lees verder…


    Protest tegen de keizer
    In 2010 is het tweehonderd jaar geleden dat Nederland werd ingelijfd bij het keizerrijk van Napoleon. Nederlanders moesten dienen in het Franse leger en de armoede in het land groeide schrikbarend. Gewapend met hooivorken, stokken en stenen uitte de bevolking haar ongenoegen.
    Lees verder…

     

    Filmpjes en geluidsfragmenten over de Franse Tijd


    OVT: Veiling nalatenschap Herman Daendels. Nakomeling van Patriot HW Daendels (VPRO, 2001)
    In 2001 overleed de laatste afstammeling van Daendels. Bij de veiling van zijn inboedel sprak OVT met Norbert Berg van de Stichting Daendels.


    Lodewijk Napoleon (TELEAC, 2008)
    Documentaire over de eerste koning van Holland. Acteur Beppe Costa speelde het 'Konijn' ooit in een toneelstuk, en gaat langs bij verschillende historici en bezoekt diverse plaatsen om meer te weten te komen over de Corsicaan.

    Get Microsoft Silverlight

     



    Boeken


    Edwina Hagen
    President van Nederland
    Rutger Jan Schimmelpenninck (1761-1825)


    304 pagina's
    € 29,90

    Meer info en bestellen…





    Lotte Jensen
    Verzet tegen Napoleon


    224 pagina's
    € 17,50

    Meer info en bestellen…





    Joost Rosendaal
    Bataven!
    Nederlandse vluchtelingen in Frankrijk 1787-1795


    735 pagina's
    € 39,90

    Meer info en bestellen… 




     

    Bronnen en websites over de Patriottentijd


    Bataafse Republiek
    Vier historici en neerlandici van de Universiteit van Amsterdam (Wyger Velema, Joris Oddens, Erik Jacobs en Mart Rutjes) onderzoeken het ontstaan van de democratie in Nederland ten tijde van de Bataafse Republiek en het publieke debat dat hierover gevoerd werd. Behalve de resultaten geven ze op deze website ook een uitgebreide literatuurlijst en lijkt de intentie om een congres te organiseren over dit onderwerp ook aanwezig.


    Lief dagboek
    Regent Gijsbert Karel van Hogendorp (1762-1834) was één van de ontwerpers van de Grondwetten van 1814 en 1815. In de jaren daarvoor had hij zich afzijdig gehouden van de landelijke politiek, en leefde een redelijk teruggetrokken bestaan op een buitenplaats bij Beverwijk en in Den Haag. In deze onstuimige periode hield hij echter wel een dagboek bij, waarin hij zijn ideeën en overpeinzingen rond het veranderende politieke landschap noteerde. Dat dagboek is uitgegeven en – voor hen die de Franse taal beheersen – online te belezen.