Contact | Adverteren | Login | Lezersservice

Culinaire geschiedenis

Maandelijks afwisselend schrijven Manon Henzen van eet!verleden en Mariëlla Beukers van Wijnkronieken een artikel over culinaire geschiedenis voor Historisch Nieuwsblad.

Wijnkronieken en eet!verleden over voedsel in vroeger tijden

Meer weten over eet!verleden? Klik hier.


Meer weten over Wijnkronieken? Klik hier.
 

Het verhaal van de glazen

Overvloed en rijkdom: dat spreekt er uit de stillevens 
die tot en met 25 juni op de tentoonstelling Slow Food
in het Mauritshuis te zien zijn. Dat geldt niet alleen
voor het eten, beschreven door Manon Henzen in Historisch Nieuwsblad van maart 2017, maar ook voor
het drinkgerei. We zien alleen de duurste glazen en bokalen op die stillevens, van de kostbaarste materialen: Venetiaans glas, zilver, goud. En zelfs de wijnen in die glazen behoren tot de duurste van de Gouden Eeuw. 

Lees het hele artikel. 
 

Kookboeken in de 18e eeuw

In de 18e eeuw waren de ogen van de Nederlandse adel gericht op Frankrijk. Wat daar gebeurde, gedragen, gedacht en gegeten werd, werd hier geïmiteerd. Die Franse invloeden zien we ook terug in de cuisine bourgeoise oftewel de burgerkeuken die in de loop van de 18e eeuw ontstond. De gegoede burgerij keek op zijn beurt namelijk op tegen de adel en imiteerde onder andere hun eetgewoonten.

Lees het hele artikel.
 

Gelukkig nieuwjaar: toasten met champagne

Nog even, en dan mogen we weer een nieuw jaar inluiden. Misschien doet u dat met een fles champagne. Of, want we blijven Nederlanders, met een goedkopere mousserende wijn. Waar die traditie van toasten met champagne vandaan komt, is niet zo een twee drie aan te wijzen.
Lees het hele artikel.

 

Koken in de Gouden Eeuw

Onlangs kwam Manon Henzen in het bezit van een exemplaar van hét Nederlandse kookboek uit de Gouden Eeuw: De verstandige kock of sorghvuldige huyshoudster (1683). Het geeft een prachtig beeld van wat er in de zeventiende eeuw in de keukens van welgestelden gebraden, gestoofd, gebakken, gekonfijt en gekookt werd. Ingrediënten uit het seizoen, van kop tot staart, langzaam gegaard, geen verspilling en zelf gekweekt. Herkenbaar?
Lees het hele artikel.
 

De geschiedenis van zoete wijnen

‘Wijn is, als onderdeel van onze cultuur, met die cultuur meegegroeid, wijn gaat mee met de eeuwige golfbeweging van smaak en stijl. Wij drinken anders wijn dan onze voorouders en wij appreciëren andere wijnen’. Dit schreef culinair auteur Wina Born, bekend van vele columns en boeken rondom wijn en eten, in 1972. En als haar uitspraak ergens voor geldt, dan is het wel voor zoete wijnen.
Lees het hele artikel.
 

Italiaanse meesters in de keuken

In de vijftiende eeuw zette Italië op vele vlakken de toon in Europa. We kennen allemaal de grote Italiaanse bouwmeesters en kunstenaars die onder invloed van de Renaissance de klassieken deden herleven. Wat minder bekend is dat Italië ook in de keuken een leidende rol had en enkele ‘Italiaanse meesters’ voortbracht die hun weerga in Europa niet kenden. Vaak wordt gezegd dat de Italiaanse keuken in deze periode ook een Renaissance – hergeboorte – doormaakte, maar er gebeurde meer, veel meer.
Lees het hele artikel.


Garum, dé Romeinse smaakmaker uit zee

De Romeinen hengelden hun vis uit de zee voor dé smaakmaker van de Oudheid: garum, gefermenteerde vissaus. Garum is het vocht dat overblijft na het fermenteren van vis. Van garum werd vissaus gemaakt. Dat ging in sauzen,  marinades, dressings, stoofpotten, ovenschotels en zelfs desserts. Maar liefst 347 van de 459 recepten uit het enige kookboekje dat we nog kennen uit de Oudheid, De re coquinaria, vragen om vissaus. Manon Henzen schreef erover - mét recept!
Lees het hele artikel
 

De Romeinse drankenkaart

Romeinse wijn wordt maar al te vaak bestempeld als mulsum, een wijn op smaak gebracht met honing en kruiden. Bij tal van antieke auteurs zijn recepten voor deze drank te vinden. De indruk ontstaat zo dat de Romeinen slechts wijnen met kruiden dronken, maar dat is niet correct. Mariëlla Beukers schreef over de rijke en veelzijdige Romeinse drankenkaart.
Lees het hele artikel.
 

Middeleeuwse specerijen

Lepeltje kaneel in de appeltaart, snufje nootmuskaat over groenten, een kopje suiker in een luchtige cake. We hebben tegenwoordig alle specerijen van over de hele wereld tot onze beschikking, maar gebruiken ze met mate. Dat was in de Middeleeuwen wel anders. Waarom waren specerijen toen zo populair en hoe kwamen we er eigenlijk aan? Manon Henzen van eet!verleden schreef erover. Mét recept voor een Middeleeuws rundvleespasteitje.
Lees het hele artikel.
 

Hypocras en bisschopswijn: de erfenis van kruidenwijnen

Om het gegiste sap van druiven drinkbaar te houden, voegen liefhebbers al sinds mensenheugenis allerhande ingrediënten en vooral specerijen aan de drank toe. Niet om de smaak van bederf te verdoezelen, zoals zowel regelmatig over eten als over wijn wordt beweerd. Maar onder andere om wijn lekker op smaak te brengen. Of om de wijn te gebruiken als medicijn. En tot slot, net zoals dat voor eten gold, om met het gebruik van specerijen status aan te duiden.
Lees het hele artikel.


Manon Henzen is historica en richtte in 2012 historisch kookatelier eet!verleden op: kenniscentrum, winkel én kookruimte ineen. Haar voornaamste ambitie is oude smaken en smaakcombinaties opnieuw tot leven te wekken. Hiervoor stoft Manon receptenboeken af, speurt naar historische ingrediënten, schrijft artikelen en experimenteert in haar atelier.
Kijk op www.eetverleden.nl voor een kijkje in de keuken.


Mariëlla Beukers is historica en vinologe. Zij is wijnschrijver en duikt het liefst in archieven en oude boeken om zoveel mogelijk over de geschiedenis van wijn, wijnbouw, wijnhandel en wijnconsumptie te achterhalen. Daar publiceert ze over op haar eigen website www.wijnkronieken.nl en op tal van andere plaatsen. Recent was ze mede-auteur van Wijn van eigen bodem, een boek over de Nederlandse wijnbouw.

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief

Gouden Eeuw

Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

VOC

Passendale

'Een nieuwe imposante en huiveringwekkende beschrijving van de meest verschrikkelijke veldslag ...die ooit heeft plaatsgevonden.'

€ 34,99 | Koop nu

Middeleeuwen