• Mijn account
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Column Ad van Liempt

    Het verdriet van Guus Belinfante

    Iedere keer als ik mr. Frank Visser op mijn tv-scherm zie langskomen, in zijn creatie van de Rijdende Rechter, moet ik aan de man denken die als eerste in Nederland de rol van televisierechter op zich nam. Dat was August Belinfante, die in de jaren zestig, in het stoomtijdperk van de televisie dus, optrad in een VARA-programma dat ten doel had de oppassende burger via dat nieuwe massamedium vertrouwd te maken met de eigenaardige gebruiken in de rechtszaal.
     

    Het heette De Televisierechtbank, en Guus Belinfante was de president van het rechtsprekend college.
    Tot mijn verbazing is hij een paar minuten in actie te zien op YouTube, tijdens een niet erg meeslepend verhoor uit 1963, en dan zie je het meteen: aanzienlijk meer allure dan meester Frank.

    Belinfante werd er in de jaren zestig een bekende Nederlander door. Beheerst, begripvol en nauwgezet, maar helder formulerend – een ideaal uithangbord van het Nederlandse rechtssysteem. Hij was in die tijd al hoogleraar aan de Amsterdamse Universiteit, een jurist van groot formaat. Aan het eind van de jaren zestig werd hij rector magnificus, en dat heeft hij geweten.

    Hoewel hij als sociaal-democraat welwillend stond tegenover onderwijsvernieuwing, werd hij voor de opstandige studenten van 1969 de gebeten hond. Hij had hun eisen ‘loze kreten’ genoemd, en dat werd de aanleiding tot de fameuze bezetting van het Maagdenhuis. Belinfante kon die bezetting niet langer dan vijf dagen tolereren. ‘Het is hier toch geen café of zoiets, het moet nu toch wel afgelopen zijn,’ zei hij in een televisiereportage – en daarna, op 21 mei 1969, begonnen de agenten de bezetters weg te dragen.

    Drie masterstudenten van dezelfde Universiteit van Amsterdam hebben onlangs in het kader van het project Biografie van Amsterdam een filmpje gemaakt over de rol van Belinfante, zoals zijn drie kinderen die zien. Dochter Judith, zoon Joost en zoon Marc vertellen wat slechts in zeer kleine kring bekend was: die Maagdenhuis-bezetting is hun vader nooit helemaal te boven gekomen.

    Het begon er al mee dat Belinfante, die de oorlog als Joodse onderduiker had overleefd, uit de kringen van de bezetters werd bedreigd. Hij had te horen gekregen dat ze hem wisten te vinden, en zijn zoontje ook. De kleine Marc was een jaar of tien, en hij moest door vaders chauffeur naar school worden gebracht; hij begreep niet zo goed waarom.

    Dochter Judith wijst er in het filmpje op dat de protesterende studenten besmet taalgebruik uit de oorlog hanteerden: ze vonden dat de rector magnificus zijn woorden moest intrekken ‘om erger te voorkomen’. ‘Dat sloeg bij hem helemaal verkeerd aan.’
    Niet lang na de ontruiming van het Maagdenhuis zag Marc zijn vader steeds langer op bed liggen. Judith: ‘Hij werd steeds depressiever.’ Belinfante is kort daarna afgetreden als rector magnificus.

    Het filmpje van de drie studenten werd onlangs vertoond in een hoofdstedelijk bioscoopzaaltje. Tot de aanwezigen behoorde professor Henk van Nierop, voorzitter van de faculteit geschiedenis, voormalig Maagdenhuis-bezetter. Hij was onder de indruk. ‘Dat wisten we destijds natuurlijk allemaal niet,’ zei hij, enigszins aangedaan.

    bekijk de beelden