Contact | Adverteren | Login | Klantenservice | Privacy
Log in
Wachtwoord vergeten

Collegedag Koude Oorlog - vrijdag 17 mei 2019


Onze sprekers nemen u mee naar de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog, toen de strijd tussen het kapitalistische Amerika en de communistische Sovjet-Unie de wereld in zijn greep hield. Met oorlogen in Korea en Vietnam, opstanden in Oost-Europa, de Cubacrisis en natuurlijk de constante dreiging van de atoombom was het gevaar altijd sluimerend aanwezig.

Maar hoe gevaarlijk waren deze jaren echt? En hoe beleefden tijdgenoten de Koude Oorlog? Tijdens de Collegedag Koude Oorlog geven onze deskundigen antwoord op deze vragen. De dag vindt plaats in het Nationaal Militair Museum te Soest, waar u rondloopt tussen indrukwekkende historische vliegtuigen en tanks.
 
  1. Dr. Laurien Crump 
    Duitsland en de internationale betrekkingen in de Koude Oorlog
     
  2. Dr. Marc Jansen
    Rusland en de Koude Oorlog
     
  3. Dr. Frans Verhagen
    De Koude Oorlog in de Verenigde Staten
     
  4. Dr. Martin Bossenbroek
    Havik of kameleon? Nederlanders in de Koude Oorlog

Dr. Laurien Crump, universitair docent en onderzoeker in de Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht, start de dag met een lezing over Duitsland en de internationale betrekkingen tijdens de Koude Oorlog. Welke rol speelden de DDR en de BRD op het internationale toneel? Welke positie hadden zij in de respectievelijke bondgenootschappen, het Warschau-pact en de NAVO? Door licht te werpen op de diplomatieke en internationale rol van Oost- en West-Duitsland, geeft Crump antwoord op de vraag hoe dreigend de Koude Oorlog was voor Duitsland.

Vervolgens neemt dr. Marc Jansen ons mee oostwaarts. Deze Ruslanddeskundige gaat in op de historische achtergrond van de Koude Oorlog vanuit Sovjet-perspectief. Hierbij behandelt hij onder meer de revolutie van 1917, de Grote Vaderlandse Oorlog en het ontstaan van de Koude Oorlog na 1945. Jansen laat zien hoe de Vreedzame Coëxistentie en de Detente van na Stalin geen verandering brachten en hij behandelt wat de Koude Oorlog betekende voor de Sovjetburgers. Ook put hij uit ervaringen die hij opdeed gedurende een lang verblijf in Moskou in de periode dat de Koude Oorlog onder Gorbatsjov ten einde kwam. Ten slotte behandelt hij de vraag of vanuit Russisch perspectief nu kan worden gesproken over een nieuwe Koude Oorlog.

Jansen publiceerde diverse boeken over Rusland en de Sovjet-Unie. In april verschijnt zijn nieuwe boek onder de titel De toekomst die nooit kwam. Hoe Rusland worstelt met zijn verleden.

Na de lunch werpen we met dr. Frans Verhagen onze blik op Amerika. In 1945 eindigde de ene oorlog en begon de volgende. Maar misschien is het beter om dat vervolg te zien als de volgende fase van de oorlog die in 1914 was begonnen en tot 1989 zou duren, de hele 'korte twintigste eeuw' van historicus Eric Hobsbawm. Hiervoor pleit een aantal argumenten. Door zijn ideologische aard versterkte de Russische Revolutie de ideologie van Amerika. En Amerikaans idealisme zou de basis worden van de ideologische tweestrijd die we kennen als de Koude Oorlog.

Verhagen beantwoordt de vraag hoe Amerika de Koude Oorlog ervoer door te kijken naar de situatie van toen. Angst is reëel, ook als daar achteraf gezien weinig reden voor lijkt. Om buitenlandse politiek te voeren was heel wat binnenlandse politiek nodig. En telkens wanneer Amerika binnenlandse steun voor de oorlogsinspanningen dreigde te verliezen, schoten Sovjet-leiders te hulp met een daad die de VS in staat stelde te reageren.

Amerikakenner en auteur van vele boeken over dit land Verhagen belicht de complexiteit van deze elkaar beïnvloedende factoren. Hij laat zien dat het te eenvoudig is om de ene of andere partij aan te wijzen als 'schuldige'.

Aan het eind van de dag vertelt dr. Martin Bossenbroek ons alles over de Koude Oorlog in ons eigen land. Historicus Bossenbroek publiceerde in 2017 het boek Fout in de Koude Oorlog hierover. Het allesoverheersende conflict tussen het Vrije Westen en het Solidaire Oosten dwong ook in Nederland tot existentiële keuzes. Voor of tegen, er was geen ontkomen aan. De hooggestemde idealen van het communisme of de weldadige zegeningen van het kapitalisme, dat waren de enige twee opties.

Althans, zo gebood de overzichtelijke realiteit van de jaren vijftig. Maar in de jaren zestig verschenen er atoomwapens op, of beter gezegd in, vaderlandse bodem, raakten de Amerikanen verstrikt in de Vietnamese jungle en reden er Russische tanks door de straten van Praag. De schokgolven resoneerden tot diep in de Nederlandse samenleving.

Wie had er nu nog een betrouwbaar moreel kompas? Die vraag werd in de jaren zeventig inzet van fel maatschappelijk debat. Waardeoordelen verschoven, wereldbeelden kantelden en de ‘derde weg’ tussen Oost en West, tot dan toe een bochtige sluiproute, werd een brede asfaltbaan, waarlangs in de jaren tachtig de ene helft van Nederland te hoop liep tegen Amerikaanse Kruisraketten. Beschimpt door de andere helft, die bezorgder was over Russische SS-20’s.

Dertig jaar na het einde van de Koude Oorlog is het tijd voor een terugblik. Met oog voor de levensgrote dilemma’s, de scheiding der geesten, de wederzijdse verkettering en het voortschrijdend inzicht.

 

Collegedag Koude Oorlog

Datum: Vrijdag 17 mei 2019
Tijd: 10.30 - 16.30 uur, deuren openen om 10.00 uur
Locatie: Nationaal Militair Museum
Verlengde Paltzerweg 1, Soest
Inclusief: Vier lezingen, koffie en thee, lunch, voucher voor museumbezoek
Contact: Heeft u vragen? Neem dan contact op met de redactie van Historisch Nieuwsblad via redactie@historischnieuwsblad.nl of 088-700 2920.

Direct bestellen

€ 93,00Aantal:
€ 93,00
€ 73,00Aantal:
€ 55,00Aantal:

Vul uw gegevens in

Heeft u al een account bij Historisch Nieuwsblad? Dan kunt u hier inloggen.
Aanhef
Voornaam
Tussenvoegsel
Achternaam
E-mailadres

Herhaal e-mailadres

Wachtwoord*
Bevestig wachtwoord

* minimaal 6 karakters waarvan 1 letter en 1 cijfer
Postcode
Huisnr
Toevoeging
Straat
Plaats
Land
Telefoonnummer
Bedrijfsnaam


Afwijkende aflevergegevens

Voornaam
Tussenvoegsel
Achternaam
Postcode
Huisnr
Toevoeging
Straat
Plaats
Land
Bedrijfsnaam

Bestel

Log in

Heeft u nog geen account bij Historisch Nieuwsblad? Dan kunt u dit hier aanmaken.

E-mailadres
Wachtwoord
Log in
Wachtwoord vergeten?

Gebruik uw gegevens

Liever een ander e-mailadres gebruiken? Dan kunt u dit hier opgeven.

E-mailadres
Wachtwoord
Inloggen en lid worden
Wachtwoord vergeten?

Inloggegevens opvragen

Vul hieronder uw e-mailadres in om een link te ontvangen om een nieuw wachtwoord in te stellen.

E-mailadres
Verzenden
Inloggen?



Welkom bij Historisch Nieuwsblad!

Maak nu gratis kennis met de journalistiek van Historisch Nieuwsblad. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ons archief voor u gebundeld. Lees bijvoorbeeld hoe de Stasi tijdens de Koude Oorlog spioneerde in Nederland, waarom we 1968 kunnen bestempelen als rampjaar en wat ooggetuigen van de Tachtigjarige Oorlog in hun dagboek schreven.