Contact | Adverteren | Login | Lezersservice

Fout in de oorlog

Ad van Liempt publiceerde in nummer 5 van Historisch Nieuwsblad een artikel over de werkwijze van SD'ers, landwachters en agenten van speciale opsporingsdiensten, in hun speurtocht naar leden van het verzet. Het stuk is gebaseerd op zijn nieuwe boek, De jacht op het verzet, dat te koop is in onze webshop

Op deze pagina vindt u alles over collaborateurs, NSB'ers en andere foute Nederlanders: artikelen uit ons archief, filmpjes en boeken. 


Artikelen uit ons archief 


De radicalisering van SS-voorman Feldmeijer
Hij was de foutste Nederlander tijdens de Tweede Wereldoorlog: Henk Feldmeijer. De Duitse bezetter benoemde hem tot Voorman van de Nederlandse SS. In de winter van 1942-1943 maakte hij als soldaat de Duitse nederlaag bij Stalingrad mee. Vanaf dat moment leek hem alles geoorloofd om de oorlog te winnen.
Lees verder... 

Juliana en de Vier van Breda
152 oorlogsmisdadigers worden na de oorlog ter dood veroordeeld. Maar het kabinet-Schermerhorn-Drees vreest dat de bevolking te veel executies niet zal kunnen dragen en roept op tot ‘terughoudendheid’. Toch komt Drees in conflict met koningin Juliana. Zij ontwikkelt, al dan niet onder invloed van Greet Hofmans, een steeds grotere aversie tegen de doodstraf. 
Lees verder... 

Aantjes-affaire ging niet om 'twee lettertjes'
Op 6 november 1978 onthulde historicus Loe de Jong dat de CDA-fractievoorzitter Willem Aantjes tijdens de Tweede Wereldoorlog lid was geweest van de SS. Een dag later trad Aantjes af. De achterban was woedend op de historicus, die een geliefd politicus ten val had gebracht door ‘de oorlog’ erbij te slepen.
Lees verder... 

Hermans wilde werken in Duitsland
Verzetsman behoedde jonge schrijver voor arbeidsinzet
Willem Frederik Hermans wilde tijdens de Bezetting niet alleen lid van de Kultuurkamer worden, maar meldde zich in 1943 ook vrijwillig voor werken in Duitsland. Hij werd tegengehouden door een bevriende verzetsman, die hem uit de rij voor het Arbeidsbureau schold. 
Lees verder... 

'Het Joden vangen werd een ware hartstocht'
Duizend gulden verdienden ze soms in één week. En gezamenlijk arresteerden ze meer dan 15.000 Joden. Ze waren uit op geld en op de Joodse bezittingen – de Colonne Heinnecke en daarvoor vrijgemaakte politieagenten die vooral in de zomer van 1943 op ondergedoken Joden joegen. Maar de meesten waren vooral hartgrondig antisemiet. Wie waren deze mensen, die het vuile werk voor de Duitsers opknapten?
Lees verder... 

Nationaal-socialist uit idealisme
Ook NSB'ers waren soms sociaal voelend
NSB’ers golden lang als cynische machtswellustelingen, zonder idealen. In nieuwe publicaties wordt dit beeld genuanceerd. Naast de oude verklaringsmodellen – boosheid over de economische crisis van de jaren dertig, persoonlijke frustraties, xenofobie – is in de historische literatuur meer ruimte gekomen voor de optie dat mensen voor het nationaal-socialisme kozen uit idealisme. Dat lijkt op rehabilitatie voor NSB’ers, maar is het niet. Eerder een bewijs dat idealisten moeten worden gewantrouwd.
Lees verder... 

Nederlandse SS'ers en de Holocaust
Zo’n 25.000 Nederlanders vochten tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwillig in de Duitse Waffen-SS. In de literatuur en media wordt vaak een beeld geschetst alsof zij slechts gewone soldaten waren, die niet betrokken zijn geweest bij oorlogsmisdaden of genocide. Dagboekfragmenten bewijzen het tegendeel.
Lees verder... 

Je luistert naar je geweten of niet
‘Een echte held heeft recht op waardering, waar de echte meeloper met de bezetter onze afkeuring verdient. Nog steeds, als signaal voor nu en later.’ Dat schrijft J. Keuken, een van de 255 deelnemers aan het forum. Van hen is 68 procent het eens met de stelling: ‘Er is wel degelijk onderscheid te maken tussen goed en fout in de oorlog.’ Een minderheid van 24 procent is het daarmee oneens.
Lees verder...  

Wat bewoog Nederlandse collaborateurs?
Januari 1943. De noordelijke zone van het Duits-Russische front ligt in de bossen ten zuiden van het Ladogameer, bij Leningrad. Het Duitse leger wordt in de flank beschermd door een eenheid van de Waffen-SS. De militairen sterven van de kou en leden bij eerdere gevechten al zware verliezen. Ondanks alles blijft het moreel hoog.
Lees verder... 

Koot
Voor een verhaal over Hendrik Koot, de martelaar van de NSB die bij gevechten in de Amsterdamse jodenhoek in februari 1941 gedood werd, sprak ik met een van zijn zoons. Ik noemde hem Rob. Hij wilde niet dat zijn voornaam bekend werd; met die achternaam had hij na de oorlog al narigheid genoeg gehad. Hendrik Koot was een fanatieke nazi. In de etalage van zijn manufacturenwinkeltje aan de Vijzelstraat hing een portret van Mussert; Hendrik was enthousiast lid van de WA.
Lees verder...  

'Politie verleende ook steun aan verzet'
Ad van Liempt over zijn nieuwe boek
Het beeld dat de Nederlandse politie vooral collabeerde met de Duitsers, klopt niet. Dit schrijft Ad van Liempt – journalist, schrijver en oud-hoofdredacteur van het tv-programma Nova - in zijn nieuwste boek De jacht op het verzet. ‘Het beeld van de “foute” politie komt vooral door het optreden van een klein deel van de politie, die als uitvoerend orgaan van Sicherheitsdienst en Sicherheitspolizei (SiPo) opereerde.’
Lees verder...
 

Documentaires en originele beelden 


De wreedheid van Bloedploeg Nord (2013)
Aflevering van Andere Tijden die voortboorduurt op het onderzoek van Ad van Liempt naar de Landwacht en de jacht op het verzet.

 

Polygoon Hollands Nieuws (1943)
Nieuwsitem dat laat zien hoe Mussert een bezoek brengt aan een opleidingskamp van de Landwacht.

Op deze pagina van Geschiedenis24 kunt u nog meer originele beelden bekijken van de Landwacht en de SS in Nederland.


Echtgenote van een NSB'er (2001)
Andere Tijden-uitzending waarin een weduwe van een NSB'er haar verhaal doet over de naoorlogse periode.


Zwarte soldaten. Nederlanders in de Waffen-SS (2012)
In deze uitzending van NCRV Dokument komen mannen aan het woord die zich tijdens de oorlog aansloten bij de Waffen-SS. Sommigen hebben spijt, anderen niet. 'Landverrader... Wat heb ik eigenlijk verraden?' 

Bekijk de documentaire hier via Uitzending Gemist.


Boeken 


Bas Kromhout
De voorman
Henk Feldmeijer en de Nederlandse SS

560 pagina's
€ 39,95

Meer info en bestellen... 




Evertjan van Roekel
Jongens van Nederland
Nederlandse vrijwilligers in de Waffen-SS


272 pagina's
€ 19,99

Meer info en bestellen... 




Tessel Pollmann
Mussert & Co
De NSB-Leider en zijn vertrouwelingen


200 pagina's
€ 19,90

Meer info en bestellen... 




Robin te Slaa en Edwin Klijn
De NSB

960 pagina's
€ 41,50

Meer info en bestellen... 



Kijk voor meer boeken over foute Nederlanders ook eens in onze webshop

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief

Gouden Eeuw

Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

VOC

Lincoln

Verhagen plaatst Abraham Lincoln in de context van de geschiedenis van de VS. Volgens velen heeft Lincoln laten zien dat leiderschap niet kan worden aangeleerd, maar dat het aankomt op karakter.

€ 19,95 | Koop nu

Middeleeuwen