• Mijn account
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    155.000 scans van schepenprotocollen plaatsen Noord-Brabant

    Bronnen door Eric Hennekam

    Het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) heeft ruim 155.000 scans van schepenprotocollen van Berlicum, Esch, Helvoirt, Schijndel, Sint-Michielsgestel, Vught en Cromvoirt online gezet. Hiermee is deze historische bron (van de vrijwillige rechtspraak) voor het hele lokale werkgebied van het BHIC nu voor iedereen beschikbaar. Een onmisbare bron voor genealogie en historisch onderzoek!  

    De protocollen bevatten informatie over onder meer erfdelingen, verkopingen en verpachtingen van land. Ook tellen zij vele akten met ondervragingen van personen die voor de rechtbank moesten verschijnen. Daarnaast bevatten ze informatie over het innen van belastingen, het aanstellen van onderwijzers en vroedvrouwen, het beheren van gemeentegronden en bijvoorbeeld de zorg voor de kwaliteit van (water)wegen.

    Schepenbanken
    In de tijd van de Republiek vóór 1811 oefenden de plaatselijke schepenbanken niet alleen bestuurlijke taken uit (vaak bijgestaan door burgemeesters en andere functionarissen), maar ook rechtsprekende taken in civiele en strafzaken, al naar gelang de bevoegdheid van de schepenbank. Daarnaast hadden ze nog een derde taak, die van de vrijwillige of voluntaire rechtspraak. Zaken, waarmee wij nu naar een notaris gaan, konden in die tijd niet alleen bij de notaris, maar ook bij de schepenbank worden vastgelegd of geregistreerd. Gemakkelijk, want niet elk dorp had een eigen notaris.

    Via de website van het BHIC zijn de akten nu makkelijk te doorzoeken en kun je bovendien doorklikken naar scans van de originele akten.

    Afbeeldingen:
    Fragment uit een getuigenverklaring (Schepenprotocol Schijndel): Mishandeling van Mechelina Adriaan Smits door haar man Johannis (1802-1804):



    Ander fragment uit diezelfde getuigenverklaring:
    “…, en dat voor(noemde) van Dooremalen in gramme moede met een glas ’t bier int aangezigt van zijn vrouw gooijde. En ook, dat van Dooremalen op zeekeren tijd in den avond zijne voor(noemde) huijsvrouw opnam, en dezelve op de kaamer gooijde…”




    … Dat Johannis van Dooremalen zijn vrouw (soo zij denkt, en het haar toescheen) heeft geslaegen. En zo zij meend, dat gemelde zijne huijsvrouw doen riep; waarom slaade mij. …..

    [BHIC, 16 nov 2014]