---

De PVV heeft in de peiling van Maurice de Hond twee zetels verloren. Dit gebeurde hoogstwaarschijnlijk naar aanleiding van de ‘doe eens normaal man’ uitspraak van Wilders tegen premier Rutte. Opmerkelijk is dat slechts 14% van de PVV stemmers zijn handelen ongewenst vond en 20% het daadwerkelijk als ‘erg’ bestempelde. Het lijkt er dus sterk op dat het aanzien van Wilders en zijn partij voor de achterban nauwelijks is geschaad.

Het is niet de eerste keer dat politici gebruik maken van een ander soort taalgebruik dan volgens de conventies van de Tweede Kamer gewenst is. ‘Wat gaat ie te keer!’ kopte de Schager Courant in juli 1905. Deze uitspraak ging over niemand minder dan Tweede Kamerlid Andries Popke Staalman (1858-1938). Voor een verlenging van zijn Kamerzetel hing hij de vuile was buiten van zijn directe tegenstander Van den Bergh. Staalman noemde hem een ‘politieke leugenaar en schacheraar’ die door ‘leugen, laster, bedrog en misleiding’ een ‘beschandvlekt candidaat’ was. Dit soort taalgebruik was voor Staalman geen uitzondering. Al in 1891 zat hij een korte gevangenisstraf uit wegens smaad. In april 1905 richtte hij eigenhandig de Christen-Democratische Partij (CDP) op, na een afscheiding van de Antirevolutionaire Partij (ARP) van Abraham Kuyper. Staalman maakte zich sterk voor marine- en werfpersoneel, oudere vissers en vissersweduwen, onder wie hij ongekend populair was. In pamfletten verspreidde hij zijn ongenoegen over plaatselijke autoriteiten en politieke tegenstanders. Hij gebruikte hierbij Jaap en Tijs om zijn standpunt te verkondigen.

Er zijn opvallende gelijkenissen tussen Wilders en Staalman. Een groot deel van de achterban van beide heren bestaat uit sociale outsiders. Heftige woordenwisselingen is voor beide achterbannen geen belemmering om de politici te blijven steunen. Jaap en Tijs lijken overgrootvaders van Henk en Ingrid te zijn

Linda Gompelman