Nieuw Rijksmuseum thematisch én chronologisch

Cultuurgeschiedenis

woensdag 28 september 2005Na de grootschalige verbouwing krijgen bezoekers van het Rijksmuseum de Nederlandse geschiedenis te zien in 'ensembles', die belangrijke gebeurtenissen en fenomenen moeten verbeelden.
door Marieke Prins

De zeventiende eeuw heeft in het nieuwe Rijksmuseum bijvoorbeeld een ensemble met als thema 'zee', met scheepsmodellen en wapens van admiraal Tromp, beroemde schilderijen met zeetaferelen en een portret van een jongeman die sneuvelde tijdens een zeeslag. Op deze manier wil het Rijksmuseum kunst en geschiedenis integreren, zoals het al eerder aankondigde. De bezoeker moet in één keer zowel 'gevoel voor schoonheid' als 'besef van tijd' krijgen. De ensembles zullen dan ook chronologisch worden opgesteld - van de Middeleeuwen tot de eenentwintigste eeuw.

'Gewaagd', noemt Wouter Kloek, secretaris van de Regiegroep Museale Inrichting, de opzet. Maar bang voor kneuterigheid is hij niet: 'Bij ons geen keukengerei voor Het Melkmeisje van Vermeer. Dan overlíjdt zo'n schilderij!' Volgens Kloek is het hoog tijd voor een nieuwe indeling omdat het oude museum was volgelopen: 'Licht en lucht moeten terugkomen. Ons adagium is nu: Less is more.'

Voor sommige topstukken zal daarom geen plaats zijn in de ensembles. Het beroemde Meissen-porselein, bijvoorbeeld, past niet meer in de opstelling. Dat krijgt daarom een eigen plaats in een van de 'schatkamers', hoog in de torens van het museum. De zeventiende-eeuwse schilderkunst krijgt zelfs een eigen eregalerij. Objecten die niet in de pas lopen met de tijd, zoals een negentiende-eeuws portret van Willem van Oranje, vallen wél onherroepelijk af.