Sluiting dreigt voor het Zuid-Afrika Huis
woensdag 25 mei 2011Het Zuid-Afrika Huis in Amsterdam bestaat al sinds het begin van de twintigste eeuw, maar vanwege geldnood moet het waarschijnlijk de deuren voorgoed sluiten.
‘Wij willen niet investeren in een hoop stenen.’ Zo oordeelde de Zuid-Afrikaanse Stichting Moederland (ZASM) die de eigenaar is van het Zuid-Afrika Huis. In het huis zijn verschillende organisaties die zich met Zuid-Afrika bezighouden, verenigd. Guido van den Berg, Secretaris van ZASM, noemt de verkoop een principebesluit: ‘Het pand aan de Keizergracht is duur en de wij investeren liever in culturele projecten dan in het onderhoud van dit pand.’
De stichting verkeert in geldnood, omdat het de afgelopen jaren weinig heeft verdiend op de beleggingsmarkt. Toch is er volgens Van den Berg nog geen definitief besluit genomen over de sluiting van het Zuid-Afrika Huis.
Er worden wel concrete plannen gemaakt voor de verplaatsing van het archief. Het ZASM is in overleg met universiteiten om haar collectie onder te brengen. ‘Het archief moet beter worden geconserveerd, want anders bestaat een grote kans dat het over paar jaar uit elkaar valt’, zegt Van den Berg. ‘Als we het archief in een grachtenpand laten liggen, dan kunnen we het over tien á twintig jaar gewoon met de stofzuiger opzuigen.’
Behalve een archief is er ook een bibliotheek gevestigd en hangen er een fotocollectie, portretten van Paul Krüger en inheemse artefacten. Als het huis wordt verkocht, is het nog de vraag of de collectie bijeen blijft. De Vrije Universiteit zou de archieven willen overnemen. Over de bibliotheek worden gesprekken gevoerd met verschillende instellingen, waaronder de UVA.
Universitair docent Barbara Henkes is tegen de verkoop. Henkes maakt veel gebruik van het archief en vindt dat het grachtenpand een belangrijke plaats heeft veroverd in de geschiedenis van de Nederlands Zuid-Afrikaanse betrekkingen. Volgens Henkes is het een lieu de memoire: ‘Het grachtenpand is een plek waar een kruising van geschiedenissen heeft plaatsgevonden’.
Ooit werd het grachtenpand aangekocht door de Stichting Zuid-Afrikaanse Spoorwegmaatschappij, een initiatief dat voortkwam uit een sterke verbondenheid die de oprichters voelden met de Boeren in Zuid-Afrika. Vanaf de jaren zeventig was het Zuid-Afrika Huis regelmatig doelwit van de anti-apartheidsbeweging, die zich afzette tegen het Boerensentiment. In 1984 drongen activisten het pand binnen en richtten daar een ravage waarbij de boeken uit de bibliotheek in de gracht werden gegooid. Toch is het Zuid-Afrika Huis sinds het einde van de apartheid een belangrijke plek geworden voor de voormalige anti-apartheidsgroepering.
‘Natuurlijk is het een lieu de memoire én een mooie plek waar alle bronnen over Zuid-Afrika verenigd zijn, maar op een gegeven moment moet je keuzes maken’, zegt Van den Berg. Volgens Van den Berg is het echter nog te vroeg om te zeggen dat het Zuid-Afrika Huis ophoudt te bestaan. ‘Misschien vinden wij een manier om het financieel te exploiteren.’
‘Wij willen niet investeren in een hoop stenen.’ Zo oordeelde de Zuid-Afrikaanse Stichting Moederland (ZASM) die de eigenaar is van het Zuid-Afrika Huis. In het huis zijn verschillende organisaties die zich met Zuid-Afrika bezighouden, verenigd. Guido van den Berg, Secretaris van ZASM, noemt de verkoop een principebesluit: ‘Het pand aan de Keizergracht is duur en de wij investeren liever in culturele projecten dan in het onderhoud van dit pand.’
De stichting verkeert in geldnood, omdat het de afgelopen jaren weinig heeft verdiend op de beleggingsmarkt. Toch is er volgens Van den Berg nog geen definitief besluit genomen over de sluiting van het Zuid-Afrika Huis.
Er worden wel concrete plannen gemaakt voor de verplaatsing van het archief. Het ZASM is in overleg met universiteiten om haar collectie onder te brengen. ‘Het archief moet beter worden geconserveerd, want anders bestaat een grote kans dat het over paar jaar uit elkaar valt’, zegt Van den Berg. ‘Als we het archief in een grachtenpand laten liggen, dan kunnen we het over tien á twintig jaar gewoon met de stofzuiger opzuigen.’
Behalve een archief is er ook een bibliotheek gevestigd en hangen er een fotocollectie, portretten van Paul Krüger en inheemse artefacten. Als het huis wordt verkocht, is het nog de vraag of de collectie bijeen blijft. De Vrije Universiteit zou de archieven willen overnemen. Over de bibliotheek worden gesprekken gevoerd met verschillende instellingen, waaronder de UVA.
Universitair docent Barbara Henkes is tegen de verkoop. Henkes maakt veel gebruik van het archief en vindt dat het grachtenpand een belangrijke plaats heeft veroverd in de geschiedenis van de Nederlands Zuid-Afrikaanse betrekkingen. Volgens Henkes is het een lieu de memoire: ‘Het grachtenpand is een plek waar een kruising van geschiedenissen heeft plaatsgevonden’.
Ooit werd het grachtenpand aangekocht door de Stichting Zuid-Afrikaanse Spoorwegmaatschappij, een initiatief dat voortkwam uit een sterke verbondenheid die de oprichters voelden met de Boeren in Zuid-Afrika. Vanaf de jaren zeventig was het Zuid-Afrika Huis regelmatig doelwit van de anti-apartheidsbeweging, die zich afzette tegen het Boerensentiment. In 1984 drongen activisten het pand binnen en richtten daar een ravage waarbij de boeken uit de bibliotheek in de gracht werden gegooid. Toch is het Zuid-Afrika Huis sinds het einde van de apartheid een belangrijke plek geworden voor de voormalige anti-apartheidsgroepering.
‘Natuurlijk is het een lieu de memoire én een mooie plek waar alle bronnen over Zuid-Afrika verenigd zijn, maar op een gegeven moment moet je keuzes maken’, zegt Van den Berg. Volgens Van den Berg is het echter nog te vroeg om te zeggen dat het Zuid-Afrika Huis ophoudt te bestaan. ‘Misschien vinden wij een manier om het financieel te exploiteren.’
.jpg)
PARTNERPROGRAMMA
