Japan viert komst van roodhuidige barbaren

donderdag 18 juni 2009door Judith Stalpers

Precies 400 jaar geleden kreeg Nederland het alleenrecht op de handel met Japan. An-derhalve eeuw later doorbraken de Amerikanen met geweld het Japanse isolement. Re-den voor de havenstad Yokohama om feest te vieren.

Na 250 jaar van totale afsluiting voor westerlingen opende Japan in juli 1859 een zevental havens voor Amerikaanse, Britse, Franse, Nederlandse en Russische schepen. Yokohama ontwikkelde zich snel tot de belangrijkste haven van het land. Dit jaar viert de stad zijn 150-jarige bestaan.
Totale afsluiting? Op het eiland Deshima in het uiterste westen van Japan was sinds 1609 een kleine Nederlandse handelsnederzetting. Een groep ‘roodhuidige barbaren’ dreef daar handel, met permissie van de shogun. Spanjaarden en Portugezen, die christelijke missies aan hun handelsactiviteiten verbonden en daarmee een bedreiging vormden voor de lokale boeddhistische en shintoïstische praktijken, werden in de jaren 1630 het land uit gezet. De Nederlanders mochten als enige Europeanen blijven, omdat ze beloofden hun religie voor zichzelf te houden.
In de negentiende eeuw stoorden met name de Verenigde Staten zich aan de restrictie-ve handelspolitiek van de Japanners. De Amerikanen zetten de shogun met oorlogsschepen onder druk. In 1854 kreeg Amerika beperkt toegang tot de havens Shimoda en Hakodate, ver weg van de hoofdstad Edo. In 1858 sloot Japan een Vriendschaps- en Handelsverdrag met de Amerikanen. Kort daarop volgden dezelfde verdragen met de Britten, Fransen, Nederlanders en Russen. Omdat het de enige vreemde taal was die Japanners beheersten, waren alle ver-dragsteksten in het Nederlands.
Dankzij de verdragen kregen buitenlandse mogendheden vanaf 1859 toegang tot ha-vens en recht op nederzetting. De meeste buitenlanders trokken naar Yokohama, een minus-cuul vissersdorp op veilige afstand van Edo. Vanuit Yokohama voltrok zich de modernisatie en industrialisatie van Japan. In 1872 verbond Japans eerste spoorweg de haven met Edo, dat inmiddels was omgedoopt tot Tokyo.
Nu is Yokohama samen met Tokyo, Kawasaki en omringende plaatsen samengesmol-ten tot één grote metropool van 30 miljoen inwoners. Het stadsbestuur van Yokohama heeft het 150-jarig bestaan van de haven als aanleiding genomen om de hele kuststrook om te bou-wen tot een charmante flaneerzone, die het moderne centrum rond het station met het haven-gebied, Chinatown en het oude stadscentrum verbindt. Hier vinden dit jaar de belangrijkste festiviteiten rond ‘Yokohama 150’ plaats. Er zijn onder meer lichtshows, handelsbeurzen, straatartiesten en een replica van het oude zeilschip Kankoh-Maru te bewonderen.