Kampbewaker Demjanjuk opnieuw berecht

woensdag 12 november 2008Duitsland wil de Oekraïense oorlogsmisdadiger Iwan Demjanjuk opnieuw berechten. Het gerechtelijk vooronderzoek werd deze week door de Duitse justitie afgerond. Demjanjuk wordt als oud-bewaker van onder meer het vernietigingskamp Sobibor verdacht van medeplichtigheid aan de moord op zo’n 29.000, merendeels Nederlandse Joden.

Demjanjuk woont in de Verenigde Staten. Dat land leverde hem in 1986 uit aan de autoriteiten in Israël, die hem aanzagen voor de beruchte bewaker ‘Iwan de Verschrikkelijke’ uit het vernietigingskamp Treblinka. Het Israelische openbaar minister kon echter niet bewijzen dat de twee personen dezelfde waren.

Het bewijs inzake Demjanjuks aanwezigheid als Wachmann in Sobibor lijkt daarentegen sterk. Hij komt met naam én registratienummer voor in het archief van het vernietigingskamp. Bovendien zijn er twee getuigenverklaringen van collega’s die Demjanjuk in het kamp hebben gezien. Daaruit is af te leiden dat Demjanjuk van 26 maart tot 1 oktober 1943 in Sobibor bewakingsdiensten verrichtte.

Oekraïense bewakers waren betrokken bij het uitladen van treinen met Joden, die zij vervolgens met harde hand richting de gaskamers dreven. Tijdens Demjanjuks aanwezigheid werden in Sobibor 29.000 Joden Sobibor vermoord, waaronder 25.000 Nederlanders. Hoewel Demjanjuk geen leidinggevende taak had acht de Duitse onderzoeksrechter Thomas Walther hem medeplichtig aan genocide.

Het rapport van de onderzoeksrechter is verzonden naar de rechtbank in München. Als die besluit de zaak in behandeling te nemen, zal Duitsland de Verenigde Staten verzoeken om uitlevering. Wanneer dat zal gebeuren is nog niet bekend. Wel heeft Amerika alvast op 28 mei jongstleden aan Demjanjuk de Amerikaanse nationaliteit ontnomen.

12 november 2008