De tijger van Malakka

Door: H.C. HiemstraHN nr. 0/0000

Zo was luitenant-generaal Tomoyuki Yamashita beter bekend. Hij dankte deze twijfelachtige erenaam aan zijn inname van Malakka en Singapore tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1940 was Yamashita als inspecteur-generaal van de Japanse luchtmacht op militaire missie in het Duitsland van Hitler. Hij kwam terug met het advies dat Japan zowel Amerika als Groot-Brittannië nooit de oorlog zou moeten verklaren voordat zowel het leger als de luchtmacht ingrijpend waren gemoderniseerd. Toen de oorlog kort daarna toch uitbrak, werd Yamashita bevelhebber van het 25e leger. Begin december voltooide hij de invasie van het schiereiland Thai; binnen 70 dagen daarna was heel Malakka onder de voet gelopen. Dit kwam vooral door de enorme snelheid waarmee Yamashita en zijn mannen opereerden. Hoewel hij bij aankomst in Singapore door zijn voorraden heen was, wist hij generaal Percival er door een onvervalst spelletje blufpoker van te overtuigen dat de Japanners ver in de meerderheid waren. Op 15 februari 1942 gaf Percival zich over. Bevel in Mantsjoerije Na deze successen werd Yamashita door Tojo teruggeroepen om het bevel op zich te nemen over het 1e legerkorps dat voor trainingsdoeleinden in Mantsjoerije actief was. Pas nadat Tojo in 1944 ten val was gekomen, werd Yamashita opnieuw naar het front gestuurd. Hij kreeg het bevel over het 14e leger, dat de Filippijnen moest verdedigen. Terug naar het front Toen Yamashita daar nog maar net was aangekomen, openden de Amerikaanse troepen onder leiding van de al even roemruchte generaal Douglas MacArthur de aanval. Zonder adequate verdedigingsstrategie en zonder zeggenschap over de Japanse gevechtsvliegtuigen op het eiland, kreeg Yamashita het uitdrukkelijke bevel om koste wat kost stand te houden. Begin 1945 was het Japanse verzet volledig gebroken. Toen de Amerikanen in januari 1945 op het eiland Luzon landden, kon Yamashita zich aanvankelijk slechts terugtrekken. Toch zag hij binnen een week kans om de tegenaanval in te zetten. Ondanks het feit dat zijn leger niet of nauwelijks meer werd bevoorraad, bleef hij uit alle macht operaties uitvoeren. Hij stopte hier pas mee, toen hem op 2 september het bericht bereikte dat zijn land zich zou overgeven. Hij werd gearresteerd, als oorlogsmisdadiger berecht en in februari 1946 geëxecuteerd.